Dolfijnen jagen met ‘krakende stem’ op prooi

Dolfijnen jagen met ‘krakende stem’ op prooi

Delen:

Dolfijnen en andere tandwalvissen, zoals bijvoorbeeld de potvis en de bruinvis, zijn sociale dieren die met elkaar samenwerken. Check. Ze kunnen tot twee kilometer diep, in troebel water tot zelfs volslagen duisternis, jagen op een prooi. Eveneens check. Allemaal met dank aan echolocatie, in dit geval komt dat neer op het lokaliseren van hun prooi door zelf geluiden te produceren en op basis van de opgevangen echo een koers te bepalen. Ook dat is niet echt groot wetenschappelijk nieuws. Een uitdagende vraag voor onderzoekers blijft echter wel: hoe maken de tandwalvissen eigenlijk dat rijke repertoire aan eigen geluiden?

Een studie onder leiding van Coen Elemans, hoogleraar bioakoestiek en neuroethologie (University of Southern Denmark) en Peter Madsen, marien bioloog gespecialiseerd in walvissen (universiteit van Aarhus) leverde nieuwe inzichten op. De kern van hun onderzoeksresultaten is dat tandwalvissen in de loop van de evolutie een stemorgaan hebben ontwikkeld dat heel erg op dat van de mens lijkt: het beheerst verschillende registers van door luchtuitstoot gegenereerde klanken. Het gaat om minimaal drie soorten klanken: een kopstem of falsetto die hoge frequenties laat horen, een borststem (bij ons is de normale spreekstem van de meeste mensen), en een ‘krakende stem’ of ‘vocal fry’ in het vaak gebruikte internationale vakjargon.

Die ‘krakende stem’ is cruciaal in het onderzoek. Het is namelijk dat register dat tandwalvissen gebruiken bij de echolocatie van een prooi. Stemtechnisch gebeurt dan het volgende: een tandwalvis zet in zijn neus lucht onder druk en stuurt die door zijn zogenoemde fonische lippen. Deze membranen kunnen trillen zoals onze stembanden. Die trillingen worden door weefsel in het hoofd vervolgens omgezet in geluid.

‘Hun varianten van stembanden gaan daarbij slechts heel even open’, verduidelijken onderzoekers Elemans en Madsen. ‘Met als groot voordeel dat ze er maar heel weinig ademlucht voor nodig hebben.’ Net dit economisch gebruik – een soort spaarstand, zeg maar – maakt dat register zo ideaal voor echolocatie: ‘Want als je, zoals zij, diep onder water moet duiken, wordt alle lucht samengeperst tot een minieme fractie van haar volume aan de oppervlakte.’

Hoe moeten we ons die ‘krakende stem’ concreet voorstellen? Elemans en Madsen duiden het als het specifieke register dat je vaak hoort in de Amerikaanse variant van Engels: ‘Het is nadrukkelijk aanwezig in de stemmen van bijvoorbeeld zangeres Katy Perry, societyfiguur Kim Kardashian en actrice Scarlett Johansson.’

Hoe communiceren dolfijnen?

Delen:

Op het Wereldcongres Mariene Biodiversiteit in Brugge vertelden onderzoekers over de invloed van menselijke activiteiten op zeezoogdieren. Sommigen lijken er zich voorlopig weinig van aan te trekken, of maken er handig gebruik van. Andere krijgen het lastig.

De Keniaanse koraalexpert David Obura, verbonden aan de universiteit van Genève, bracht slecht nieuws in de presentatie waarmee hij het Wereldcongres Mariene Biodiversiteit in Brugge opende. Nu de aarde meer dan 1,5 graad opwarmt, gaan de meeste koraalriffen eraan.

Met een bijzondere foto van een bevroren waterlelieblad dat een delicate ijsafdruk achterlaat heeft de Finse fotograaf Hannu Ahonen de hoofdprijs gewonnen van Nature Photographer of the Year 2026.

Op dit moment nemen bijna tweehonderd landen deel aan de klimaatonderhandelingen in Antalya. Hoe staat de wereld ervoor en wat zal de top opleveren? ‘Het klimaat is steeds minder een probleem van de toekomst.’​​​​‌‍​‍​‍‌‍‌​‍‌‍‍‌‌‍‌‌‍‍‌‌‍‍​‍​‍​‍‍​‍​‍‌‍‌​‌‍​‌‌‌​‌‍‌‍​‌‍‌‌​​‍‍‌‍​‌‍‌‍‌​‍​‍​‍​​‍​‍‌‍‍​‌​‍‌‍‌‌‌‍‌‍​‍​‍​‍‍​‍​‍‌‍‍​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‍‍​‍​‍‌‌‌‌‌‌​‍‌‌‍‌‌‌‍‌​​‍‌‌‍​‍‌‍‌‌​‍‍‌‍​‌‌‍‌​‌‍‌‌‍‍‌‌‍‍​‍‍‌‍‌​‌‍​‌‌‌​‌‍‌‍​‌‍‌‌​​‍‍‌‍​‌‍‌‍‌​‍‌‍‌‌‌‍‌​‌‍‍‌‌‌​‌‍‌​‍​‍‌‍‍‌‌‌​‌‍‌‌‌‍‌‌‌‌‌​‌‍‌‌​​‌‍‌‌‌​​‍‌​‌‍‌‍‌‌‍‍​​​‌​‌​‍‍‌​​​‌‍‌‌‌​‌​‍‍‌‌‌‌‍‌​‌‌​‌​‍‌‌​‍‌‌‍‌‌‌​‍​‌​‌‌‌​‌‌​‌‌‌‌​‌​‍‌‍‍‌‌‌​‌‍‌‌‌‍‌‌​​‍‌‌‌‌‍‍‌‍‌‌‍‍‌‍‌‌‌​‍‌​‍​‌‌​‌‌‍​‌​‌‌‌​‌​‍‌‍‍​‌‌‌‌‍​‌‍​​​​‌‍‌‍‌‌​​​‌‌​‍‌‍‌‌‌‍‌​‌‍‍‌‌‌​​‍​‌‍‌‍‌‍‍‌‌‍‌‌‌‍​‌‍‌​‌‌​​‌‍​‌‌‌​‌‍‍​​‌‌​‌‍‌‌‌‍​‌‌​‌‍‍‌‌‍‌‍‍‌​​‍‍‌‍‍‌‍​​‍‍‌​‌‍‌‌‌‍​‌‌​‌‍‍‌‌‍‌‍‍‌​​‍‍​​‍​‍‍‌​‌‌‌‌‌‍‌‌​‌‍‌‌​‍​‍‌‌

Door de kracht van de huidige El Niño kunnen we een belangrijke klimaatdrempel voorgoed overschrijden.

De klimaatverandering zal aanzienlijke effecten hebben in het Belgische deel van de Noordzee, waarschuwen het Instituut voor Natuurwetenschappen en het Centrum voor Risicoanalyse van Klimaatverandering.

Zowel de nachten als de dagen werden de voorbije vijf jaar flink warmer.

Vogels die lange afstanden afleggen langs de breedtegraden en zich daarbij oriënteren op de zon, wijken af van hun ideale koers. Dat komt omdat hun interne klok niet meer precies overeenkomt met de stand van de zon, een beetje zoals een jetlag bij mensen.

Rood is niet de enige kleur van bloed. Bij dieren vind je deze levensvloeistof in allerlei tinten.

Dit is een artikel van: Knowable Magazine

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven