Terugblik 2024: Complex en zorgzaam familieleven bij oorwormen

Terugblik 2024: Complex en zorgzaam familieleven bij oorwormen

Delen:

In het vakgebied van de gedragsecologie verschenen in 2024 andermaal vele nieuwe inzichten. Het blijft lastig kiezen om er een favoriet uit te lichten. Sommige inzichten verontrusten. Ik denk aan een studie in Science waarin werd aangetoond dat insecten niet alleen in de problemen komen door insecticiden, maar ook door andere bestrijdingsmiddelen (bv. herbiciden, fungiciden). Ook deze stoffen laten hun negatieve impact gelden op het gedrag, de vruchtbaarheid en de sterfte van insecten.

Andere inzichten boden verrassende eyeopeners. Ik opteer daarom voor een studie over het complexe familiale gedrag van oorwormen in Biological Reviews. Oorwormen zijn niet meteen de posterboys en -girls van het dierenrijk. De zorgzame dynamiek tussen een oorwormmoeder en haar kroost, maar ook de andere aspecten van hun sociale leven, fascineren mateloos. Met de typische scharen aan haar achterlijf knipt ze voedsel in stukjes om haar nakomelingen te voeden. Bij sommigen van de 1.900 oorwormsoorten offert de moeder zich helemaal op en vreten de jongelui haar op.

Het fraaie experimentele werk van de Franse entomoloog Joël Meunier en zijn team fileert inzichtelijk de familiale relaties, met inbegrip van de intrafamiliale spanningen en belangenconflicten. Hier worden geen menselijke kenmerken op insecten geprojecteerd. Beschouw mijn keuze ook als een onrechtstreeks eerbetoon aan de wetenschappelijke klepper waarvan we in 2024 afscheid moesten nemen: Frans De Waal. Zijn invloedrijke carrière deed de wetenschap anders kijken naar wat dier én mens kunnen. We leren van chimpansees, maar dus ook van oorwormen. Heerlijk.

Delen:

Sorteren en recyclen tussen de operaties door: ziekenhuizen zetten steeds meer in op verduurzaming. Geen sinecure in een sector waar elke seconde telt. Als er mensenlevens op het spel staan, is de planeet even niet van tel.

Uit een analyse van recent gedigitaliseerde historische weergegevens – die tot voor kort alleen beschikbaar waren als handgeschreven archiefstukken – blijkt dat het hele Congobekken consistent opwarmt sinds de jaren zestig.

In onze strijd tegen klimaatverandering moeten we niet alleen minder CO₂ uitstoten, maar ook actief CO₂ uit de lucht halen. Bomen doen dat, maar ook bepaalde stenen kunnen CO₂ uit de lucht halen en in de bodem vangen.

Dat vraagt Anne-Sophie (40) zich af. Professor biomedische wetenschappen Luc Bouwens (VUB) zoekt het uit.

De oorsprong van België – en van Noordwest-Europa – is een mysterieus continentje dat ‘Avalonië’ heet. Het begint een half miljard jaar geleden vanaf de zuidpool aan een onwaarschijnlijke odyssee.

Een kaart die laat zien op welke plekken ter wereld potentieel fossielen te vinden zijn, het klinkt als de ultieme droom voor paleontologen. Maar financiering en toegankelijkheid beperken de zoektocht naar nieuwe puzzelstukjes van de geschiedenis van het leven.

Gedragsbioloog Jonas Torfs voert aan de afdeling bio-ingenieurswetenschappen van de UAntwerpen onderzoek naar het vaginale en darmmicrobioom van bonobo’s.

Nachtvlinders hebben niet bepaald het positieve imago van hun flamboyante vrienden die overdag vliegen. Onterecht. Hoog tijd om de mot van zijn mottige imago te verlossen.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven