Hoe mijten planten manipuleren

Vrouwelijke spintmijt op een bonenblad (© Gilles San Martin)

Delen:

Via mutaties zouden veredelaars de kwetsbare plantengenen voor de mijten onbereikbaar kunnen maken. Voor telers van tomaten, komkommers en aardbeien in kas is dit goed nieuws, omdat spintmijten daar grote schade kunnen aanbrengen.

Spuug van spintmijt doorbreekt firewall van planten

Planten hebben een natuurlijk afweersysteem tegen plagen, maar door jarenlange selectie werkt dat afweersysteem minder goed. Een van de plagen die zowel in het veld als in kassen voorkomt, zijn spintmijten. Omdat spintmijten erg klein zijn en zich razendsnel vermeerderen, is het bijzonder lastig om ze – tijdig! - op te merken. Bovendien onderdrukken spintmijten het natuurlijke afweersysteem van planten, waardoor die nog vatbaarder worden. Hoe dat precies in zijn werk gaat, werd onderzocht door Joséphine Blaazer tijdens haar doctoraatsstudie bij Professor Merijn Kant van de Universiteit van Amsterdam en onder begeleiding van Wannes Dermauw van het ILVO.

Specifiek onderzocht zij de functie van het speekseleiwit SHOT2b bij spintmijten. SHOT2b bleek een bijzondere interactie aan te gaan met een belangrijk planteneiwit, MLK4. Dat planteneiwit is belangrijk voor de groei en bloei van de plant, maar reguleert ook de productie van gifstoffen tégen mijten. SHOT2b op zijn beurt doet de productie van sommige van die afweerstoffen verminderen.

Je zou denken dat spintmijten planten zonder MLK4 opzoeken, omdat die geen gifstoffen in de strijd kunnen gooien. Vreemd genoeg ontdekte Joséphine Blaazer dat de mijten net minder eitjes leggen op planten zonder MLK4. Ze onderzocht hoe dat komt en ontdekte dat het speekseleiwit van de mijt het MLK4 eiwit hoogst waarschijnlijk kan kapen en herprogrammeren, zodat de plant verzwakt en de mijt zichzelf beter kan vermeerderen.

Security tegen hackers

Kunnen we MLK4 in planten dan niet gewoon uitschakelen? Neen, de plant heeft het gen nodig om goed te groeien en bloeien. Maar de resultaten van het onderzoek bieden wél potentieel om planten weerbaarder te maken op een andere manier: door gerichte mutaties in het MLK4 plantengen zou de interactie met het spintmijteiwit SHOT2b kunnen worden doorbroken. Het MLK4 gen is er dan wel nog, maar het mijteneiwit SHOT2b kan het niet meer herkennen en dus ook het verweer van de plant niet uitschakelen om zelf sterker te worden.

“Deze piste is zeer interessant om het natuurlijk afweersysteem van planten te versterken, maar verder onderzoek is zeker nog nodig vooraleer dit in de praktijk zou kunnen worden toegepast. Bij tarwe is er wel al een succesverhaal waarbij planten weerbaarder werden gemaakt tegen meeldauw door een vatbaarheidsgen (ook wel S-gen genoemd) te gaan aanpassen” zegt begeleider Wannes Dermauw (ILVO). “Wat betreft spintmijtplagen in Vlaanderen, zouden we vooral moeten inzetten op het weerbaarder maken van tomaten, komkommers en aardbeien. Teelten hiervan gebeuren voornamelijk in serres en daar heerst een ideaal microklimaat voor spintmijten.”

Delen:

Dit is een artikel van:

ILVO

Ze zijn irritant en berucht, maar muggen kunnen ook dansen als de besten.

Op het Wereldcongres Mariene Biodiversiteit in Brugge vertelden onderzoekers over de invloed van menselijke activiteiten op zeezoogdieren. Sommigen lijken er zich voorlopig weinig van aan te trekken, of maken er handig gebruik van. Andere krijgen het lastig.

De Keniaanse koraalexpert David Obura, verbonden aan de universiteit van Genève, bracht slecht nieuws in de presentatie waarmee hij het Wereldcongres Mariene Biodiversiteit in Brugge opende. Nu de aarde meer dan 1,5 graad opwarmt, gaan de meeste koraalriffen eraan.

Met een bijzondere foto van een bevroren waterlelieblad dat een delicate ijsafdruk achterlaat heeft de Finse fotograaf Hannu Ahonen de hoofdprijs gewonnen van Nature Photographer of the Year 2026.

Op dit moment nemen bijna tweehonderd landen deel aan de klimaatonderhandelingen in Antalya. Hoe staat de wereld ervoor en wat zal de top opleveren? ‘Het klimaat is steeds minder een probleem van de toekomst.’​​​​‌‍​‍​‍‌‍‌​‍‌‍‍‌‌‍‌‌‍‍‌‌‍‍​‍​‍​‍‍​‍​‍‌‍‌​‌‍​‌‌‌​‌‍‌‍​‌‍‌‌​​‍‍‌‍​‌‍‌‍‌​‍​‍​‍​​‍​‍‌‍‍​‌​‍‌‍‌‌‌‍‌‍​‍​‍​‍‍​‍​‍‌‍‍​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‍‍​‍​‍‌‌‌‌‌‌​‍‌‌‍‌‌‌‍‌​​‍‌‌‍​‍‌‍‌‌​‍‍‌‍​‌‌‍‌​‌‍‌‌‍‍‌‌‍‍​‍‍‌‍‌​‌‍​‌‌‌​‌‍‌‍​‌‍‌‌​​‍‍‌‍​‌‍‌‍‌​‍‌‍‌‌‌‍‌​‌‍‍‌‌‌​‌‍‌​‍​‍‌‍‍‌‌‌​‌‍‌‌‌‍‌‌‌‌‌​‌‍‌‌​​‌‍‌‌‌​​‍‌​‌‍‌‍‌‌‍‍​​​‌​‌​‍‍‌​​​‌‍‌‌‌​‌​‍‍‌‌‌‌‍‌​‌‌​‌​‍‌‌​‍‌‌‍‌‌‌​‍​‌​‌‌‌​‌‌​‌‌‌‌​‌​‍‌‍‍‌‌‌​‌‍‌‌‌‍‌‌​​‍‌‌‌‌‍‍‌‍‌‌‍‍‌‍‌‌‌​‍‌​‍​‌‌​‌‌‍​‌​‌‌‌​‌​‍‌‍‍​‌‌‌‌‍​‌‍​​​​‌‍‌‍‌‌​​​‌‌​‍‌‍‌‌‌‍‌​‌‍‍‌‌‌​​‍​‌‍‌‍‌‍‍‌‌‍‌‌‌‍​‌‍‌​‌‌​​‌‍​‌‌‌​‌‍‍​​‌‌​‌‍‌‌‌‍​‌‌​‌‍‍‌‌‍‌‍‍‌​​‍‍‌‍‍‌‍​​‍‍‌​‌‍‌‌‌‍​‌‌​‌‍‍‌‌‍‌‍‍‌​​‍‍​​‍​‍‍‌​‌‌‌‌‌‍‌‌​‌‍‌‌​‍​‍‌‌

Door de kracht van de huidige El Niño kunnen we een belangrijke klimaatdrempel voorgoed overschrijden.

De klimaatverandering zal aanzienlijke effecten hebben in het Belgische deel van de Noordzee, waarschuwen het Instituut voor Natuurwetenschappen en het Centrum voor Risicoanalyse van Klimaatverandering.

Zowel de nachten als de dagen werden de voorbije vijf jaar flink warmer.

Vogels die lange afstanden afleggen langs de breedtegraden en zich daarbij oriënteren op de zon, wijken af van hun ideale koers. Dat komt omdat hun interne klok niet meer precies overeenkomt met de stand van de zon, een beetje zoals een jetlag bij mensen.

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven