Zeven belangrijke klimaatrisico’s in de Noordzee
- 11 november 2026
Schadelijke algenbloei in de Noordzee (Foto: Instituut voor Natuurwetenschappen)
De klimaatverandering zal aanzienlijke effecten hebben in het Belgische deel van de Noordzee, waarschuwen het Instituut voor Natuurwetenschappen en het Centrum voor Risicoanalyse van Klimaatverandering.
De gevolgen van de klimaatverandering zijn vandaag al duidelijk zichtbaar in de Noordzee. Zo steeg het zeeniveau in Oostende tussen 1951 en 2024 met bijna 24 centimeter. De temperatuur van het zeeoppervlak steeg in de voorbije decennia sterk, met afgelopen zomer de langste mariene hittegolf ooit. Die duurde maar liefst 87 dagen.
De onderzoekers identificeerden zeven belangrijke klimaatrisico’s. Bij een temperatuurstijging van 4°C ten opzichte van het pre-industriële niveau worden alle zeven risico’s kritiek. Vier ervan zijn al kritiek bij +3°C, twee vanaf +2°C:
· De aanhoudende opwarming van het zeewater zal bestanden van kabeljauw, haring en schol uitdunnen en de soorten naar het noorden en naar diepere wateren doen migreren. Ze zijn erg belangrijk voor de visserij. (+2°C)
· De combinatie van zeespiegelstijging met krachtigere stormen die ook vaker voorkomen vergroot het risico op schade aan vitale structuren als kustverdedigingswerken, havens en windparken op zee. (+2°C)
· In warmer zeewater dat vanuit de rivieren veel stikstof en fosfor krijgt, ontstaat schadelijke algenbloei. Sommige algensoorten produceren stoffen die giftig zijn voor schaaldieren, en dat kan leiden tot problemen voor de voedselveiligheid. Microscopisch kleine algen veroorzaken ook schuimvorming op stranden. (+3°C)
· Klimaatrisico’s treden trouwens zelden geïsoleerd op’, zegt Ward Van Roy, marien onderzoeker van het Instituut voor Natuurwetenschappen. ‘Zeespiegelstijging, oceaanopwarming, oceaanverzuring,… ze sturen verschillende risico’s tegelijk aan. En ze komen bovenop de vele menselijke activiteiten in ons Noordzeegebied. Een mariene hittegolf samen met extreme algenbloei en slechte doormenging van het zeewater kan door zuurstoftekort een domino-effect veroorzaken, met een massale sterfte van zeeleven tot gevolg.’ (+3°C)
· Vanaf een opwarming van 4°C kunnen de gemeenschappen van calcium producerende organismen ineenstorten, de veiligheids- en militaire infrstructuur gevaar lopen en oude verontreiniging vrijkomen.
Klimaatrisico’s treden zelden geïsoleerd op
Het Belgisch deel van de Noordzee maakt elf procent van ons territorium uit. Er zijn veel belangrijke activiteiten bij elkaar: scheepvaart, visserij, offshore windparken, zandextractie, militaire oefeningen en toerisme.
De onderzoekers bevelen aan om de mogelijke gevolgen van de klimaatverandering in het beleid op te nemen en voldoende financiële middelen te voorzien voor de uitvoering ervan. Bestaande menselijke druk zoals te veel voedingsstoffen in het zeewater, vervuiling, en verstoringen van de zeebodem zouden moeten verminderen, schrijven ze. We hebben volgens hen een actieplan voor plotse gebeurtenissen nodig.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.