Straling! Kanker! Onzin!

Een nieuwe waarschuwing voor de schadelijke gevolgen van gsm-straling ruikt naar onterechte bangmakerij. 

‘Tragische, onherstelbare schade.’ ‘Een verhoogd risico op kanker, cellulaire stress, een toename van schadelijke vrije radicalen, genetische schade, leer- en geheugenstoornissen.’ En, niet te vergeten: ‘Schadelijke effecten op planten en dieren.’ Maar liefst 180 wetenschappers uit 35 landen waarschuwen voor de schadelijke gevolgen van elektromagnetische straling, en vragen om geplande 5G-netwerken niet uit te rollen.

Enkele kranten namen de waarschuwing gretig over. Een beetje straling en kanker gaat er altijd in. Er zijn nochtans goede redenen voor gezonde achterdocht.

"Voor België ondertekende een gepensioneerde biologe de oproep. Voor Nederland een gepensioneerde insectenspecialist, en voormalig voorzitter van de stichting Elektrohypersensitiviteit. Indrukwekkend, niet?"

Om te beginnen: een blik op de lijst ondertekenaars. Daarop prijken – typisch voor dit soort initiatieven – talrijke gepensioneerden, wetenschappers zonder expertise in dit domein, en activisten. Voor België ondertekende een gepensioneerde biologe de oproep. Voor Nederland een gepensioneerde insectenspecialist, en voormalig voorzitter van de stichting Elektrohypersensitiviteit. Indrukwekkend, niet?

Eén van de initiatiefnemers, de Amerikaanse Beatrice Golomb, houdt zich vooral bezig met onderzoek naar bloeddrukverlagers. Een andere, de Zweedse Lennart Hardell, staat erom bekend dat zijn vondsten van allerlei schadelijke effecten van straling niet gerepliceerd kunnen worden. Zijn dit de mensen waarop we moeten vertrouwen om het vaak complexe onderzoek naar de gezondheidseffecten van straling te interpreteren? Je kan je ook afvragen welke zichzelf respecterende wetenschapper het in zijn hoofd zou halen de bevolking de stuipen op het lijf te jagen met een waarschuwing voor ‘tragische, onherstelbare schade.’

Kersen kiezen

Daar hebben ze dan vast wel heel goede bewijzen voor, niet? Ze verwijzen onder meer naar een recente Amerikaanse studie die meer kanker vond bij aan straling blootgestelde proefdieren. Nog los van het feit dat het hier om dieren gaat, is de studie nog niet afgerond, noch de peer-review gepasseerd. Voor de zoveelste keer wordt ook het Bioinitiative Report erbij gesleurd. Een rapport dat ook niet door de peer-review is gepasseerd en al door verschillende wetenschappelijke instanties is afgebrand omdat het een selectieve lezing van het onderzoek is. De auteurs van het rapport hebben uit de berg onderzoek gekozen wat in hun kraam past, ‘cherry picking’ in het jargon.

Doe je dat niet, dan kom je, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie, tot een heel andere conclusie: ‘Tot op vandaag zijn er geen nadelige gezondheidseffecten vastgesteld veroorzaakt door het gebruik van mobiele telefoons.’ Al klopt dat niet helemaal. Achter het stuur gsm’en is best gevaarlijk, maar met celstress en vrije radicalen heeft dat weinig te maken.