Poollichten matchen niet

Poollichten matchen niet

Delen:

Het zuiderlicht en het noorderlicht zijn niet elkaars spiegelbeeld. Dat was al bekend. Nu heeft een team van Amerikaanse en Noorse wetenschappers¹ achterhaald hoe dat komt.

De aurora’s aan de beide aardpolen komen voort uit hetzelfde kosmische fenomeen. De zonnewind beukt in op het magnetische veld rond onze planeet. Dat veld is in eerste benadering symmetrisch. Het lijkt logisch dat het traject van de magnetische-veldlijnen van de evenaar tot de polen identiek is, zij het dan gespiegeld. En dus dat ook de lichtpatronen gevormd door de noordelijke aurora borealis en de zuidelijke aurora australis elkaars spiegelbeeld vormen. Alleen is dat niet het geval. In 2009 ontdekten wetenschappers via satellietbeelden dat twee gelijktijdige aurora’s niet noodzakelijk op elkaar lijken.

Volgens het Amerikaans-Noorse onderzoeksteam heeft die mismatch te maken met de staart van het aardmagnetisch veld. Die heeft een windzakvorm en strekt zich uit langs de onbeschenen kant van de aarde. Volgens de wetenschappers doet de zonnewind de staart asymmetrisch overhellen, een gevolg van de magnetische krachten van de zonnewind. Dat verklaart dan de verschillen in de vorm en locatie tussen het noorder- en het zuiderlicht. De wetenschappers tonen bovendien aan dat de asymmetrie kleiner is op momenten dat het poollicht erg intens is, tijdens een zogenoemde substorm.

Volgens Johan De Keyser hebben nog andere factoren een invloed op het verschil tussen de poollichten. De Keyser is onderzoeker bij het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA), dat de fysica en chemie van de atmosfeer en de kosmische ruimte bestudeert. ‘De aarde is niet perfect bolsymmetrisch, en ook het magnetisch veld vertoont heel wat anomalieën. Bovendien wordt de ionosfeer boven de noord- en zuidpool verschillend door de zon beschenen, afhankelijk van het seizoen (de ionosfeer is het hoogste deel van de atmosfeer, red.). Hierdoor vormen de elektrische ontladingen er een ander patroon.’

Aurora’s ontstaan door een proces in de ionosfeer boven de polen. Zuurstofatomen veranderen in geladen deeltjes, waarbij de bekende lichteffecten onstaan.

Noten

  1. Universiteit van Bergen, Noorwegen

Delen:

Heelal en ruimtevaart

Astronomen maakten de ruimtetelescoop tot vijftien keer gevoeliger voor exoplaneten. ‘Methodologisch is dit een grote stap.’

Hoe meet je de zwaartekracht op een rots waar je nog geen halve gram weegt?

De Mars Moons eXploration (MMX)-missie zal een rover neerzetten op Phobos en ongeveer tien gram bodemmateriaal van het maantje naar de aarde terugbrengen. Met deze primeur hopen wetenschappers een van de grootste raadsels rond Mars op te lossen.

Heelal en ruimtevaart

Petfles wordt koekje

Gemodificeerde gisten kunnen plastic en landbouwafval afbreken en omzetten in ingrediënten om koekjes te maken.

Een verkeerd geïdentificeerd sterrenbeeld zou de tijdlijn voor de creatie van Vincent van Goghs iconische schilderij kunnen herzien.

Ongrijpbare ruimtevaartuigen die satellieten achtervolgen, zouden een ruimteoorlog kunnen ontketenen – of juist helpen de vrede in de ruimte te bewaren.

Dit is een artikel van: Scientific American

Loodzware zwarte gaten blazen spookdeeltjes als een hete adem uit over het universum. IceCube gebruikt die onzichtbare reizigers om informatie te ontfutselen uit de meest extreme omgevingen van ons heelal, die met licht ondoordringbaar blijven.

Hoe vang je een deeltje uit het universum dat vrijwel overal moeiteloos doorheen raast? Het antwoord ligt op een van de meest gure plekken op aarde: de poolkappen. Gewapend met radioantennes trok ik naar de Groenlandse ijskap om onze nieuwste ijstelescoop scherp te stellen.

Dit is een artikel van: Vlaamse PhD Cup

In het heelal speelt een sterrenorkest van ontelbare muzikanten kriskras door elkaar. Alleen kon nog niemand dit concert vastleggen. Als dat lukt, komen we meer te weten over waar sterren in het universum vandaan komen.

Dit is een artikel van: Vlaamse PhD Cup

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven