Reinout Verbeke

Vierhonderd miljoen jaar geleden: België ligt net onder de evenaar en heeft een heftige periode van botsingen en gebergtevormingen achter de rug. Ons land erodeert tot een plat pays en verdwijnt grotendeels onder een tropische zee met koraalriffen. We nemen je mee naar dat Great Barrier Reef. Die riffen zullen ver­stenen tot kalksteen, zoals het wereldberoemde Belgische marmer en onze populaire blauwsteen.

De oorsprong van België – en van Noordwest-Europa – is een mysterieus continentje dat ‘Avalonië’ heet. Het begint een half miljard jaar geleden vanaf de zuidpool aan een onwaarschijnlijke odyssee.

België maakte in 500 miljoen jaar een spectaculaire reis van de zuidpool naar het noordelijk halfrond, vol dramatische botsingen die onze ondergrond uniek maakten. In de nieuwe podcast Planeet België trek je in vijf afleveringen mee met geologen en paleontologen op de diepste reis door ons land.

Een pantservis van zo’n 400 miljoen jaar oud uit Canada gunt ons een blik op het prille begin van de evolutie van tanden: platen in het verhemelte met daarop tandjes die in alle richtingen groeiden.

Aan de kant, Velociraptor, hier is Shri rapax! De zopas beschreven roofdinosauriër uit het late krijttijdperk van Mongolië kon met zijn krachtige handen en uitzonderlijk lange klauw grotere prooien aan dan andere raptors die toen in dezelfde woestijn leefden.

Europa dwingt lidstaten de eigen ondergrond te verkennen naar kritieke grondstoffen. Breekt een gouden tijdperk aan voor geologische onderzoek?

Onderzoekers van het Instituut voor Natuurwetenschappen hebben op een Egyptische vindplaats het oudste bewijs gevonden van vee waarvan de hoorns doelbewust waren vervormd. De oude Egyptenaren forceerden de kurkentrekkervormige hoorns van schapen, die van nature zijwaarts groeien, tot ze kaarsrecht stonden.

Snijsporen op vogelbotjes uit de grot Scladina, in de buurt van Namen, geven aan dat neanderthalers er verschillende vogelsoorten aten en van sommige botjes gebruiksvoorwerpen maakten. Scladina is nog maar de tweede vindplaats die aantoont dat onze verre neven een vogelbot tot werktuig hebben bewerkt.

Een bioloog van het Instituut voor Natuurwetenschappen heeft met een Braziliaanse collega de sponzendiversiteit van Peru in kaart gebracht: 86 soorten waarvan 31 recent door hen beschreven, in alle vormen en kleuren.