Eos Bibliotheek
In de Eos Bibliotheek delen we graag interessant onderzoek van kennisinstellingen en wetenschappelijke organisaties. Daarmee willen we de lezer nog meer informeren over wetenschap en technologie. De inhoud van deze artikelen valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van Eos.
Hoe duizend vrijwilligers helpen om de stille jaren van dementie zichtbaar te maken
Tussen 2010 en 2015 lieten duizend vrijwilligers hun bloed en geheugen testen voor een onderzoek naar gezond ouder worden. Nu, tien jaar later, komen ze terug voor een tweede meting. Die twee momenten, een decennium uit elkaar, bieden een zeldzaam beeld van de stille jaren waarin dementie zich ontwikkelt maar nog niet zichtbaar is, en helpen onderzoekers te bepalen waar het brein begint te kantelen.
Huiskat kwam pas 2000 jaar geleden via Noord-Afrika naar Europa
Een internationaal genetisch onderzoek, gepubliceerd in het gerenommeerde vaktijdschrift Science, toont aan dat de huiskat pas ongeveer 2000 jaar geleden in Europa verschijnt – en dat ze daarbij hoogstwaarschijnlijk via Noord-Afrika werd aangevoerd. Het Instituut voor Natuurwetenschappen leverde cruciale kattenbotten voor de studie.
Paarverwondingen helpen vrouwelijke dinosaurussen te herkennen
Paleontologen hebben een opvallend patroon van breuken in de staartwervels van eendensnaveldinosauriërs ontdekt, die mogelijk tijdens de paring zijn ontstaan. “Het gewicht van het mannetje kon de rug van het vrouwtje verpletteren.”
Pantservis van 400 miljoen jaar oud onthult structuur eerste tanden
Een pantservis van zo’n 400 miljoen jaar oud uit Canada gunt ons een blik op het prille begin van de evolutie van tanden: platen in het verhemelte met daarop tandjes die in alle richtingen groeiden.
Wie trekt er aan de alarmbel in je brein?
Bij dreigend gevaar is snel reageren van levensbelang. Maar hoe bepaalt je brein of je moet vluchten, vechten of verstijven? Nieuw onderzoek toont hoe een kleine, weinig bekende ‘noodcentrale’ in ons brein razendsnel deze beslissing maakt.
Dit moet je weten over de rode panda
In ZOO Planckendael zijn twee rode panda’s geboren: een mooi moment om stil te staan bij de situatie van hun soortgenoten in de natuur. Want hoewel zo’n geboortes hoopgevend zijn voor het voortbestaan van de diersoort, blijft de rode panda in zijn natuurlijke leefgebied sterk bedreigd.
Nieuwe roofdino Shri rapax joeg met krachtigere handen dan neefje Velociraptor
Aan de kant, Velociraptor, hier is Shri rapax! De zopas beschreven roofdinosauriër uit het late krijttijdperk van Mongolië kon met zijn krachtige handen en uitzonderlijk lange klauw grotere prooien aan dan andere raptors die toen in dezelfde woestijn leefden.
Wat als een hersenscan even eenvoudig werd als een echo?
Bij pasgeboren baby’s verlopen epileptische aanvallen vaak zó subtiel dat ze onopgemerkt blijven. Toch kunnen net die eerste aanvallen schade veroorzaken in hun nog ontwikkelende hersenen. Een hersenscan kan helpen om dat op te sporen, maar is niet vanzelfsprekend, zeker niet bij te vroeg geboren baby’s. Wat als we aanvallen sneller konden opsporen, zonder scanner, verdoving of lange wachttijden, maar met een simpele echo?
Koraalriffen in crisis
Op World Ocean Day staan we wereldwijd stil bij het belang van gezonde oceanen. Ze regelen het klimaat, leveren zuurstof, voeden miljoenen mensen en herbergen een verbazingwekkende rijkdom aan leven. Maar onze oceanen staan onder druk, en met hen alles wat onder hun oppervlakte leeft. Van al het leven in zee vormen koraalriffen een van de meest bijzondere en helaas kwetsbare ecosystemen. Net daarom zetten we ze extra in de schijnwerpers.