Gezondheid

Dierproeven - een moeilijk verhaal?

Bijna twintig Vlaamse universiteiten en bedrijven kiezen voortaan voor maximale transparantie over het gebruik van proefdieren. Proactieve communicatie daarover is belangrijk, schrijft Liesbeth Aerts, wetenschapsvoorlichter van Infopunt Proefdieronderzoek.

Dit is een artikel van:
Eos Blogs

Wetenschappers werken aan een betere wereld. In mijn ogen zijn het allemaal een beetje superhelden. Het klimaat redden, honger de wereld uit helpen, ongeneeslijke ziektes een halt toe roepen, nieuwe producten ontwikkelen die ons leven mooier, langer of gewoon makkelijker maken… Ontelbare stukjes nieuwe kennis stellen ons in staat om steeds verder te bouwen aan een mooiere toekomst.

Zo gesteld klinkt het bijna als een sprookje. Maar niet alle aspecten van wetenschappelijk onderzoek zijn even romantisch. Denk maar aan dierproeven. Hoewel ze een cruciale rol spelen bij zo goed als alle medische doorbraken wordt er ook heftig tegen geprotesteerd. Kan het niet zonder? Waarom betalen dieren de prijs voor onze gezondheid? Een muis is toch geen mens? Het zijn pertinente vragen die een antwoord verdienen. Daarom mogen we als wetenschappers ook een “moeilijk” onderwerp als dierproeven niet uit de weg gaan. 

Helaas blijven dierproeven ook vandaag nog nodig. Complexe biologische processen kunnen we niet bestuderen aan de hand van een computermodel of in gekweekte cellen. En hoewel muizen inderdaad geen mensen zijn, vertonen ze toch heel wat biologische gelijkenissen die ons inzicht kunnen geven op de situatie bij de mens.

Enkel met duidelijke informatie over het hoe en waarom, kunnen we realistische verwachtingen scheppen en haalbare ambities voor de toekomst stellen

Gelukkig zijn er strenge regels die ervoor zorgen dat dierproeven enkel mogelijk zijn als er geen alternatieven bestaan. Elk onderzoek met proefdieren moet gemotiveerd worden voor een ethische commissie en iedere onderzoeker die met proefdieren werkt kent het principe van de 3V’s: verfijnen, verminderen en vervangen.

Dat ziektes als kanker en AIDS nu vaak veel beter te behandelen zijn dan pakweg twintig jaar geleden juichen we allemaal toe. Maar dat daar ook dierproeven voor nodig waren durven we wel al eens te vergeten of verzwijgen. 

Net daarom is het goed dat bijna twintig belangrijke spelers in het Belgische onderzoekslandschap zich vandaag ondubbelzinnig engageren voor proactieve communicatie over proefdieronderzoek. Enkel met duidelijke informatie over waarom en hoe dierproeven gebeuren, kunnen we vandaag realistische verwachtingen scheppen en haalbare ambities stellen voor de toekomst.

Sprookjes bestaan niet, ook niet in wetenschappelijk onderzoek. Maar ook “moeilijke” verhalen zijn de moeite waard, en het is belangrijk dat onderzoekers ze vertellen.

Liesbeth Aerts was ook te gast in de Eos-podcast "Vraag het Aan". Daarin vertelt ze nog veel meer over dierproeven in de wetenschap én de mogelijke alternatieven. Luister hieronder of in je favoriete podcast-app.


Gerelateerde artikels

Volstaan multiplechoicevragen om een (politieke) mening samen te vatten?
Eos Blogs

Volstaan multiplechoicevragen om een (politieke) mening samen te vatten?

Voor politieke peilingen vallen onderzoekers en nieuwsmedia doorgaans terug op kwantitatieve onderzoeksmethodes, waarbij meningen door middel van vragenlijsten worden omgezet in overzichtelijke cijfers en grafieken. Een mening valt echter niet altijd binnen de afgelijnde vraag- en antwoordmogelijkheden van een multiplechoicevraag. Volstaan kwantitatieve onderzoeksmethodes om de complexiteit van gedachten, ervaringen en meningen weer te geven?

Minder draineren voor meer water
Eos Blogs

Minder draineren voor meer water

We zijn in Vlaanderen kampioen in draineren. Dat is vaak nodig om land geschikt te maken voor productie van voedsel of om te wonen. We staan tegelijk ook hoog op de wereldranglijst van regio’s met waterstress (23ste! op een totaal van 164 landen). We moeten dus enerzijds water afvoeren wanneer het te nat is, maar anderzijds ook veel meer water vasthouden in de grond, zodat we het kunnen gebruiken als het droog is. Anders gaan draineren is de boodschap!