Ontsteking in nekspier verklaart hoofdpijn

De meest voorkomende primaire hoofdpijnen zijn spanningshoofdpijn en migraine. Spanningshoofdpijn is te herkennen aan een beklemmend gevoel in het hoofd en milde tot matige doffe pijn aan beide kanten ervan, en wordt meestal in verband gebracht met stress en spierspanning. Migraine gaat gepaard met een hevig kloppende pijn, is meestal erger aan één kant van het hoofd, en veroorzaakt vaak misselijkheid, zwakte en lichtgevoeligheid.

De precieze oorzaken van primaire hoofdpijn zijn nog steeds niet volledig duidelijk. Hoewel nekpijn vaak wordt geassocieerd met spanningshoofdpijn en migraine, bestaan er geen objectieve biomarkers die wijzen op de betrokkenheid van ontsteking of irritatie van de nekspieren of van het bindweefsel dat die spieren omgeeft.

Duitse onderzoekers onder leiding van radioloog Nico Sollmann van het Universitair Ziekenhuis in Ulm wilden de betrokkenheid van de monnikskapspier – de ruitvormige spier aan de bovenkant van de rug en de nek – bij primaire hoofdpijnaandoeningen onderzoeken. Ze selecteerden vijftig proefpersonen. Zestien hadden last van spanningshoofdpijn, twaalf ervaarden zowel spanningshoofdpijn als migraine, en de overige tweeëntwintig waren gezonde controlepersonen.

De monnikskapspier (rode gebieden) bij een 25-jarige vrouw en bij een 24-jarige man.

Subtiele ontstekingen

Aan de hand van MRI-beelden probeerden ze subtiele ontstekingen in de monnikskapspieren vast te stellen om associaties te vinden tussen de ontstekingswaarden van de spieren en de frequentie van hoofd- en nekpijn. Uit de resultaten bleek dat de nekspieren de hoogste ontstekingswaarden vertoonden in de groep met zowel spanningshoofdpijn als migraine. Die ontstekingswaarden waren significant geassocieerd met het aantal dagen hoofdpijn en met de aanwezigheid van nekpijn.

Volgens de onderzoekers is dit het eerste objectieve bewijs van de zeer frequente betrokkenheid van de nekspieren bij primaire hoofdpijn. Ze zijn ervan overtuigd dat behandelingen die zich richten op de nekspieren kunnen leiden tot een gelijktijdige verlichting van zowel nek- als hoofdpijn. En dat niet-invasieve behandelingsopties die direct gericht zijn op de plaats van de pijn in de nekspieren zeer effectief kunnen zijn en veiliger dan systemische geneesmiddelen.

Sollmann is er bovendien van overtuigd dat de ontstekingswaarden in de nekspieren hen in staat stellen om een onderscheid te maken tussen gezonde personen en patiënten die lijden aan primaire hoofdpijn. En dat de beeldvormingsaanpak de patiëntenselectie voor bepaalde behandelingen kan vergemakkelijken.