Meer sporten, een taal leren of een cursus keramiek volgen. Het zijn niet enkel manieren om te ontspannen na het werk, ze kunnen ook de creativiteit óp het werk vergroten. Dat blijkt uit onderzoek van de Erasmus Universiteit Rotterdam en de University of East Anglia.
Zij pasten het principe van leisure crafting toe: het zelf inplannen van je vrije tijd met persoonlijke doelen, leren en sociaal plezier. Vergelijkbaar met job crafting, waarbij je actie onderneemt in je werk om het beter bij jezelf te doen passen. Concreet pasten de onderzoekers dit principe toe door bijna 200 werkenden een korte video te tonen waarin ze gevraagd werden een plan te maken om hun hobby te craften. Deze groep werd vijf weken lang gevolgd en vergeleken met een controlegroep die geen plan maakte. Met behulp van een vragenlijst hielden de onderzoekers bij hoe de deelnemers zich voelden en gedroegen, zowel op het werk als op privévlak.
Significante resultaten betroffen eerst en vooral creativiteit op het werk, betekenisvol werk en meer positieve emoties, en dat laatste alleen bij werknemers van 60 jaar en ouder. ‘Deze resultaten waren op zich niet verrassend, omdat we die ook verwachtten. Wat wél verrassend was, is dat de meeste positieve effecten zich vooral op het werk voordeden en niet zozeer buiten het werk’, zegt Paraskevas Petrou van de Erasmus School of Social & Behavioural Sciences (Erasmus Universiteit Rotterdam). Hij voerde het onderzoek uit samen met Laura den Dulk (Erasmus Universiteit Rotterdam) en George Michaelides (University of East Anglia). ‘Mensen konden dankzij hun hobby onder andere bijvoorbeeld creatiever nadenken op het werk, nieuwe ideeën bedenken en beter problemen oplossen.’
Menselijke basisbehoeftes
Het kon gaan om maar één hobby, maar ook meerdere hobby’s. 58 procent van de deelnemers koos een sportieve activiteit, 18 procent een creatieve activiteit, 8 procent een intellectuele activiteit, 5 procent een sociale activiteit, 6 procent koken, 3 procent DIY-activiteiten of tuinieren, en 2 procent andere activiteiten.
Een verschil was zichtbaar tussen gezamenlijke hobby’s, waarbij er contact is met andere mensen, en individuele hobby’s. ‘Gezamenlijke hobby’s hadden een nog positiever effect’, aldus Petrou. De bevindingen tonen volgens de onderzoekers vooral dat werknemers meer zijn dan alleen maar werknemers. ‘Een werknemer is niet alleen maar zijn functie, ook zijn hobby’s maken deel uit van wie hij is als persoon. Meestal heerst er het idee dat als werknemers een hobby hebben het te maken moet hebben met het werk. Maar dat klopt dus niet. Daarom roepen we organisaties op om in te zetten op de hobby’s van hun werknemers, door hen bijvoorbeeld trainingen aan te bieden.’
In Vlaanderen zijn hobby-opleidingen in het volwassenonderwijs sinds september fors duurder geworden, een beslissing van de Vlaamse regering. Het gaat dan bijvoorbeeld om taallessen of kookcursussen. Geen positieve ontwikkeling volgens Petrou. ‘Vrije tijd is voor vele mensen zo enorm belangrijk, en ons onderzoek bewijst dat alleen maar. Tijdens de coronapandemie zagen we dat ook, toen alles wegviel. Work-life balance is heel belangrijk en moet aangemoedigd worden. Soms krijgen we dan de reactie van mensen dat ze al moeten groeien in hun werk en niet ook nog eens willen groeien in hun hobby. Ze willen gewoon ontspannen. Dat snap ik, maar groei betekent niet per definitie goed worden in iets. Het kan ook betekenen dat je mislukt. Het gaat om zelfreflectie en bewust blijven van je proces, autonomie hebben en zelf keuzes maken, maar ook sociale connectie en verbinding met anderen. Allemaal menselijke basisbehoeftes. En juist die worden versterkt door hobby’s en leisure crafting’, besluit Petrou.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.