Psyche & Brein

Taalkundige Melissa Schuring (VUB, KU Leuven) liet niets aan het toeval over. Als zelfverklaarde licht-neurotische controlefreak maakte ze ellenlange lijstjes om haar experimenten tot in de puntjes voor te bereiden. Maar kan je wel ooit helemaal voorbereid zijn voor een onderzoek met als proefpersonen … kinderen?

AI kan een aantal rationele taken van de mens overnemen, maar heeft (nog) niet het vermogen om daar ethisch toezicht op te houden. Voor die morele besluitvorming zijn niet de rede of primaire emoties, maar menselijke gevoelens zoals wijsheid en rechtvaardigheid van groot belang.

Tranen van emoties zijn iets typisch menselijks. Waarom huilen wij mensen eigenlijk?

De resultaten van de Vlaamse toetsen van 2025 zijn binnen. Zijn er verschillen ten opzichte van vorig jaar?

Het gevangenisexperiment van Stanford University is even beroemd als berucht. Recente onthullingen doen psycholoog Philip Zimbardo, die eind vorig jaar overleed, definitief van zijn voetstuk vallen.

Om persoonlijkheidsstoornissen te begrijpen, moeten we verder kijken dan symptomen en gedrag.

Taalkundige Ellen Van Praet werkt al jarenlang aan vertaaltechnologie om de communicatie tussen zorgverleners en patiënten te verbeteren. Maar plots kreeg ze af te rekenen met de snelle opmars van AI-spraaktechnologie. En alsof dat nog niet genoeg was, werd ze bij de uitrol van haar app getrakteerd op een flinke portie West-Vlaamse arrogantie. Je hoort het in haar faalverhaal.

We leven in een tijd waarin we continu worden geobserveerd. Psychologisch onderzoek toont aan hoe dit, zelfs onbewust, onze perceptie van de wereld verandert.

Psychologe Sylvie Bernaerts trok met een VR-bril richting een woonzorgcentrum, vastbesloten om technologie in te zetten tegen sociaal isolement. Het idee: bewoners onderdompelen in herinneringen, natuur en familie. Maar daarbij viel ze van de ene verbazing in de andere. Luister naar haar faalverhaal en leer wat er gebeurt als goede bedoelingen botsen met wifi-problemen, kapsels en menselijke verlangens.

Een te hoge testosteronwaarde zou een man agressief maken, een te lage waarde dan weer depressief. Obesitas zou een invloed hebben op die testosteronwaarde en testosteron zou hormonale acne kunnen veroorzaken bij mannen en vrouwen. Tenminste, dit zijn stellingen die volop de ronde doen. Kloppen ze ook? Experts Dirk Vanderschueren (KU Leuven) en Peter Bos (Universiteit Leiden) leggen uit.

Bewegingsloos, niet op de omgeving reageren - of juist in een opwindingstoestand verkeren. Katatonie is een ernstig psychiatrisch ziektebeeld, waarbij mensen met psychische problemen als het ware gevangen raken in hun eigen brein. Psychiater Ebtisam El Filali over patiënt Tessa*.

Zet je met de ggz in op de ernstigste gevallen of kies je voor de brede groep met een milde problematiek? Geen simpele vraag, want ook grote en ingewikkelde problemen begonnen ooit klein.

Migraine is meer dan hoofdpijn, het is een hersenziekte. Je kunt zelfs migraine hebben zonder hoofdpijn. Hoe zit dat, en welke behandelingen zijn er? ‘We kunnen de last vaak met minstens de helft verminderen’, zegt migraine-onderzoeker Jan Versijpt.

Mensen met autisme horen al jaren het hardnekkige fabeltje dat iedereen wel een beetje autistisch is. Maar met dat kleine zinnetje wuif je de hele aandoening weg. En toch duikt het overal op.

Italiaans-klinkende AI-wezens gaan helemaal viraal op TikTok en Instagram. Waarom spreekt die absurde AI-humor jongeren zo aan? ‘Dit is een heel belangrijke expressievorm van deze tijd.’

Zorgverleners worden onvoldoende beschermd tegen discriminatie. Jurist Naoual El Yattouti verzamelde hun ervaringen en werkt aan een kader voor inclusiever beleid in zorginstellingen.

Waarom blijven we hardnekkig ‘groter als’ zeggen? Historisch sociolinguist Eline Lismont ontdekte waarom taalregels succesvol zijn in het Nederlands - of niet. Ze hoopt dat het theoretisch model dat ze ontwikkelde ook toepasbaar is in andere talen.

Hersenwetenschapper Emilie Cardon boekte zo’n spraakmakende resultaten dat ze al droomde van publicaties in toptijdschriften als Nature en Science. Maar daarbij liep ze toch wat te hard van stapel. Hoe dat zit, vertelt ze in haar faalverhaal.