Psyche & Brein

We denken met z’n allen dat kinderen voortdurend Engelse woorden gebruiken. Neem bijvoorbeeld crazy, oh my god of shit. Maar klopt dat wel? In mijn onderzoek zocht ik het uit. Spoiler alert: het antwoord zal je verbazen.  

Doe het maar eens. Voor een klas staan waar meerdere talen worden gesproken, je een paar keer per jaar wordt uitgemaakt voor racist en waar je moet uitleggen waarom er nu eigenlijk een hoofddoekenverbod is op school. Nieuw onderzoek ontwikkelde een tool om leerkrachten te ondersteunen in het omgaan met etnische diversiteit.

Terugkeren naar je werk na een periode van ziekte of herstel is voor niemand eenvoudig. Maar wat als je naam, je lichaam én hoe mensen naar je kijken tegelijk veranderd zijn? Wat als Steve niet langer Steve is, maar Babette en dat eigenlijk altijd al was?

Volgens de Amerikaanse president Trump en zijn minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy Jr. is er een verband tussen het gebruik van paracetamol tijdens de zwangerschap en stijgende autisme-cijfers. Het bewijs daarvoor is heel zwak.

Bij dreigend gevaar is snel reageren van levensbelang. Maar hoe bepaalt je brein of je moet vluchten, vechten of verstijven? Nieuw onderzoek toont hoe een kleine, weinig bekende ‘noodcentrale’ in ons brein razendsnel deze beslissing maakt.

Het vak Latijn wordt soms aangeprezen als hersengymnastiek – de schoolse tegen­hanger van sudoku’s en brain training games, zeg maar. Uit mijn onderzoek blijkt daarentegen dat het vooral een work-out is voor je Nederlands.

Hoewel het strafbaar is, worden niet alle werkzoekenden op gelijke voet behandeld. Onderzoek brengt aan het licht dat discriminatie op basis van sekse, leeftijd, uiterlijk en etniciteit frequent voorkomt. Opmerkelijk, want organisaties hebben er niets bij te winnen door bepaalde bevolkingsgroepen te benadelen.

Soms ervaren we smaak op basis van geur alleen, zoals bij gearomatiseerd water. Onderzoekers ontdekken nu waarom.

Mensen zijn over het algemeen erg slecht in wachten. Het geeft ons stress en een gevoel van nutteloosheid. Psycholoog en neurowetenschapper Annabel Nijhof ervoer het zelf toen ze 24 uur moest wachten.

Een verstoord immuunsysteem kan tot mentale aandoeningen leiden, en andersom worden mensen met mentale problemen ernstiger ziek en lijken ze minder goed te reageren op vaccins. Dat blijkt uit onderzoek van Livia De Picker (Universiteit Antwerpen), die hiervoor bekroond wordt met de POWER, de prijs van het blad Eos Psyche&Brein.

Wat is de impact van emoties op ons doen en laten en op onze gezondheid?

Mensen met een psychische kwetsbaarheid worden ernstiger ziek. En wie als kind vaak ziek was, of onder chronische stress lijdt, loop het risico om een psychische aandoening te ontwikkelen. Ons immuunsysteem en ons mentale welzijn beïnvloeden elkaar, ontdekte Livia De Picker (Universiteit Antwerpen). Hoe dat precies zit, vertelt ze in deze podcastaflevering.

Veel mensen hebben het gevoel dat ze liedjes uit hun jeugd na vele jaren nog steeds woord voor woord kunnen meezingen, terwijl ze feiten die ze net geleerd hebben al snel vergeten zijn. Dat gevoel klopt gedeeltelijk.

Voor het eerst hebben wetenschappers de activiteit van honderdduizenden individuele neuronen verspreid over het bijna volledige muizenbrein in kaart gebracht, terwijl de dieren een taak uitvoerden waarbij ze een beslissing moesten nemen.

Wat doe je als je kleuter heeft gemorst? Laat me raden. Je neemt een schotelvod en kuist het op. Maar wat gebeurt er als je dat niet doet en gewoon zegt: ‘Oei, wat nu?’

Wat als je overste je vraagt om iets te doen wat moreel bedenkelijk is? Zou je gehoorzamen? Of volg je je eigen moreel kompas? Emilie Caspar onderzocht wat er speelt tijdens een genocide. 'Daders zijn geen ‘verdorven’ persoonlijkheden, de context speelt een belangrijke rol.'

Wie eenzaam is, staat negatiever tegenover zichzelf en tegenover de wereld. Hoewel je verlangt naar sociaal contact, ga je het net mijden. Hoe raak je uit die vicieuze cirkel?

Een leerjaar overdoen, het klinkt logisch als je niet geslaagd bent. Maar welke gevolgen heeft zittenblijven op leerprestaties op de lange termijn, de doorstroming naar hoger onderwijs en de sociaal-emotionele ontwikkeling?