archeologie

De aftocht van Napoleon na zijn mislukte veldtocht tegen Rusland kostte het leven aan zo'n 300.000 soldaten. De meesten bezweken aan een combinatie van honger, kou en ziekte. Om welke ziektes ging het? Recent onderzoek identificeert nieuwe boosdoeners.

Uitzonderlijk goed bewaarde dieren t­onen hoe complex het ecosysteem een half miljard jaar geleden al was.

De beer leefde duizend jaar geleden in zuidwest-Roemenië, in een regio die bekendstaat om haar mijnbouw en metallurgie sinds de middeleeuwen. Het is het vroegste bewijs van door de mens veroorzaakte zware metaalvervuiling in een wild dier.

Archeologen hebben resten van wouw, meekrap en wede ontdekt bij opgravingen in Brussel en Mechelen. ‘In Brussel gaan de oudste lagen met resten van verfplanten terug tot de 12^e eeuw.’

Een passage uit een middeleeuwse Noorse sage blijkt echt gebeurd te zijn geweest.

In de Tollense vallei, een plek in Noord-Duitsland, vond meer dan 3000 jaar geleden een grote veldslag plaats. Een analyse van pijlpunten toont aan dat minstens een deel van de strijders van ver uit het zuiden kwam. Dat maakt deze veldslag uit de late Bronstijd Europa's oudste interregionaal conflict.

In het zuidoosten van Turkije liggen enkele archeologische sites van absoluut topniveau. Göbekli Tepe en Karahan Tepe werden bijna 12.000 jaar geleden gebouwd en bewoond door een mysterieus volk van sedentaire jager-verzamelaars. Voor de ‘nieuwlichterij’ van de landbouw, die in hun tijd opkwam, haalden ze hun neus op.

Een collectie van prehistorische objecten die twintig jaar geleden werden opgegraven in het Oost-Vlaamse Ename bevat bijzondere vondsten: een schedelfragment van minstens zesduizend jaar oud én de oudste bijna complete schedel die tot nu toe in Vlaanderen is aangetroffen.

Dat de Zuid-Europese wateren al vroeg werden bevaren, is geen nieuws. Maar in het zesde millennium voor Christus gebeurde dat al wel met goed uitgeruste kano’s, mogelijk mét zeilen.