Vaart achter de energietransitie zonder het stroomnet te verzwaren, kan dat?

Om duurzame energie op te wekken en onafhankelijk te worden van buitenlandse gastoevoer, hebben we meer zonnepanelen en warmtepompen nodig. Maar er is een probleem: het elektriciteitsnetwerk in woonwijken is niet voorzien op al die aan- en afvoer van stroom. Joel Alpízar-Castillo zocht naar een haalbare oplossing tijdens zijn PhD-onderzoek naar energieopslagsystemen aan de TU Delft.

Waar gaat jouw onderzoek over?

‘Netwerkbeheerders willen altijd extra kabels leggen om het probleem van netcongestie op te lossen, maar dat is geen duurzame oplossing. Ik ging op zoek naar een manier om de energietransitie door te zetten met de bestaande infrastructuur. Daarbij vond ik het belangrijk dat de bewoners, die tegelijk consument en producent van energie zijn, er actief bij betrokken worden en dat hun data beschermd zijn. In het ideale systeem kan een individueel huishouden met een thuisbatterij én thermische opslag aangeven hoeveel stroom het van het netwerk wil afnemen of erop injecteren. Een interne controller in het huis geeft dan aan of dit wel of niet kan.’

En is zo'n systeem praktisch uitvoerbaar?

‘Ik bouwde een simulatie die gebaseerd is op het laagspanningsnetwerk van een bestaande wijk in Nederland. Alles is echt, zoals het aantal aanwezige kabels en de energieconsumptie. Uit die simulatie bleek dat zo'n systeem in de meeste gevallen haalbaar is. (Met thuisbatterijen en thermische (thuis-)opslag kan zo’n tachtig procent van de huishoudens zonnepanelen en een warmtepomp installeren, zonder dat het net verzwaard moet worden. Met enkel thuisbatterijen is dat zo’n zestig procent, red). Verder bleek dat wijkbatterijen het probleem meestal niet oplossen, want de daarin opgeslagen energie moet nog altijd over dezelfde kabels getransporteerd worden.’

Wat hoop je dat beleidsmakers leren van je onderzoek?

‘Veel mensen denken dat de oplossing voor netcongestie heel complex is. Maar er bestaat ook een simpele en snelle oplossing die makkelijk uit te rollen is. De middelen zijn er al, het is niet nodig om enorm veel geld te investeren in een nieuw kabelnetwerk. Ook vind ik het belangrijk dat dit onderdeel van de energietransitie, het transport van elektriciteit, meer aandacht krijgt. We hebben het altijd over elektrische auto’s en zonnepanelen, maar we mogen niet vergeten dat die energie ook getransporteerd moet worden.’