Hoopvol nieuws uit de natuur: mangrovebossen, jarenlang gezien als een van de meest bedreigde kustecosystemen, vertonen wereldwijd tekenen van herstel. Onderzoek toont aan dat hun totale oppervlakte niet langer afneemt, maar weer toeneemt.
Tientallen jaren van verlies zijn grotendeels gecompenseerd door een combinatie van herstelprojecten én natuurlijk herstel, zo blijkt uit een nieuw onderzoek van Tulane University. Over een periode van veertig jaar komt het nettoverlies uit op slechts zo'n één procent. Die conclusie baseerden onderzoekers op veertig jaar aan satellietbeelden.
Mangroven groeien in tropische en subtropische kustzones, waar land en zee elkaar ontmoeten. Ze staan letterlijk met hun wortels in het water langs kusten, riviermondingen en delta’s. Hun stevige wortelstelsels breken de kracht van golven en stroming, waardoor ze het achterliggende land beschermen tegen stormen en overstromingen. Zo functioneren ze als een natuurlijke beschermingsbarrière. Tegelijk slaan ze grote hoeveelheden koolstof op, wat hen een belangrijke speler voor klimaatmitigatie maakt.
Natuurlijke groei
Het herstel lijkt niet alleen het resultaat van actieve herstelprojecten. Ook natuurlijke processen spelen een grote rol. In verschillende regio’s koloniseren mangroven opnieuw verlaten vijvers en breiden ze zich uit naar nieuwe moddervlaktes en slikken.
Opvallend is dat ze zich in sommige gebieden ook verder naar het noorden uitbreiden. Onderzoekers linken dat aan stijgende temperaturen. Daardoor ontstaan de geschikte groeicondities ook in gebieden die vroeger ongeschikt waren.
Gezonder
Naast de toename in oppervlakte laat het onderzoek nog een positieve ontwikkeling zien: bestaande mangrovebossen worden dichter en gezonder.
Bossen met een gesloten bladerdak nemen wereldwijd toe. Dit soort systemen slaat meer koolstof op en biedt betere bescherming. Wel benadrukken onderzoekers dat nieuwe mangrovebossen nog jong zijn, waardoor ze nog niet dezelfde ecologische functies kunnen bekleden als volwassen ecosystemen.
Kwetsbaar herstel
Toch blijft deze vooruitgang kwetsbaar. Extreme weersomstandigheden kunnen het herstel weer terugdraaien. In Texas bijvoorbeeld breidden mangroven zich de afgelopen decennia uit, maar een uitzonderlijke vorst in 2021 zorgde voor een plotselinge terugval.
Ook ontbossing blijft een bedreiging. Tijdens het kappen komt bovendien een grote hoeveelheid langdurig opgeslagen koolstof vrij. Door ontbossing tegen te gaan, kunnen mangroven die koolstof blijven opslaan. Dat voorkomt dat de opgeslagen koolstof weer in de atmosfeer terechtkomt en biedt meer ruimte voor opslag in de toekomst.
