Infectioloog Isabel Brosius (Instituut voor Tropische Geneeskunde) onderzoekt hoe nieuwe infectieziekten zich verspreiden tijdens een uitbraak. Toen in 2023 een nieuwe mpox-variant opdook in Oost-Congo, trok ze samen met Congolese onderzoekers meteen naar het getroffen gebied om een diagnose-, behandel- en onderzoekscentrum op te zetten. Haar onderzoek werd vanavond bekroond met de Eos Pipet.
Met haar onderzoek brengt Brosius in kaart hoe mpox wordt overgedragen, wie risico loopt en hoe de ziekte het best kan worden opgespoord en bestreden. De resultaten hielpen internationale gezondheidsorganisaties bij het opstellen van richtlijnen en dragen bij aan een betere voorbereiding op toekomstige uitbraken. Haar werk toont aan hoe snel en gericht onderzoek essentieel is om nieuwe infectieziekten te begrijpen en onder controle te krijgen. Isabel Brosius: ‘Ik hoop dat we de lessen die we uit deze ziekte trekken ook kunnen toepassen op andere opkomende infectieziekten zodat we sneller kunnen reageren wanneer er een nieuwe dreiging opduikt.’
Intussen richt Brosius haar vizier op het bundibugyo-ebolavirus in Congo. Het virus dook voor de huidige uitbraak nog maar twee keer op, waardoor artsen en onderzoekers over weinig klinische en epidemiologische gegevens beschikken.
Met de award bekronen wetenschapsblad Eos en de Jonge Academie de meest beloftevolle jonge onderzoeker van het moment. De vakjury prijst Brosius’ werk als maatschappelijk en internationaal zeer relevant: ‘Isabel Brosius combineert sterke wetenschappelijke output met een uitgesproken maatschappelijke betrokkenheid. Ze ging actief naar de plaatsen waar uitbraken zich voor het eerst voordeden en voerde daar onderzoek uit. Dat getuigt van durf. We benadrukken ook haar leiderschap en haar rol als voortrekker in het mpox-onderzoek, waardoor ze internationaal als een referentiefiguur wordt gezien.’
Brosius ontvangt een werk van kunstenaar Kevin Trappeniers, lid van de Jonge Academie.
Teun Everts (INBO, KU Leuven) wint de publieksprijs Eos Pipet 2026
Bioloog Teun Everts sleepte vanavond de publieksprijs van de Eos Pipet in de wacht. In een online poll kreeg Everts de meeste stemmen achter zijn naam. Everts specialiseerde zich in de introductie, verspreiding en ecologische impact van de Amerikaanse stierkikker in Vlaanderen, een invasieve exoot die al twee decennia de biodiversiteit in het stroomgebied van de Grote Nete bedreigt.
Via DNA- en eDNA-onderzoek - waarbij genetisch materiaal wordt verzameld uit water en afscheidingen - toonde Everts aan dat de stierkikker niet afkomstig is van één enkele introductie, maar van minstens drie aparte. De populaties zijn van elkaar gescheiden door kanalen die de kikkers niet kunnen passeren, een inzicht dat de gerichte bestrijding aanzienlijk efficiënter maakt. Zijn aanpak geldt als uniek in Europa en heeft als doel het beheer in de praktijk te verbeteren. Zo kunnen de onderzoeksresultaten helpen bij het prioriteren van beheeracties, als er bijvoorbeeld meerdere plekken worden gemeld waar stierkikkers aanwezig zijn. Ook Everts ontvangt een werk van kunstenaar Kevin Trappeniers.
Dit waren de 5 laureaten:
- Infectioloog Isabel Brosius (Instituut voor Tropische Geneeskunde) onderzoekt hoe nieuwe infectieziekten zich verspreiden tijdens een uitbraak. Toen in 2023 een nieuwe mpox-variant opdook in Oost-Congo, trok ze samen met Congolese onderzoekers meteen naar het getroffen gebied om een diagnose-, behandel- en onderzoekscentrum op te zetten.
- Bioloog Teun Everts (INBO, KU Leuven) specialiseerde zich in de introductie, verspreiding en ecologische impact van de Amerikaanse stierkikker in Vlaanderen, een invasieve exoot die al twee decennia de biodiversiteit in het stroomgebied van de Grote Nete bedreigt.
- Het onderzoek van Mustafa Karataş (KU Leuven, FWO) draait om metagenomica van rioolwater en binnenlucht: een techniek waarmee tot 15.000 virusstammen tegelijk kunnen worden opgespoord, ook nieuwe en onverwachte varianten die klassieke PCR-tests missen. Zo kunnen virusuitbraken worden gedetecteerd nog voor mensen symptomen vertonen. Kwetsbare groepen zoals zwangere vrouwen of patiënten met verminderde weerstand kunnen op die manier tijdig gewaarschuwd worden.
- Taalkundige Melissa Schuring (VUB) werkt als postdoc-onderzoeker sociolinguïstiek aan de VUB, waar ze zich toelegt op jongerentaal en verengelsing. Haar onderzoek - bekend als Project OMG - ontkracht een wijdverbreid misverstand: jongeren gebruiken lang niet zoveel Engelse woorden als volwassenen denken.
- Jelle Vandersnickt is doctoraatsstudent aan de KU Leuven, waar hij zich toelegt op asteroseismologie, de studie van 'sterbevingen’. Met een achtergrond in zowel wiskunde als sterrenkunde combineert hij beide disciplines om door te dringen in de binnenkant van sterren die met geen enkel ander instrument te bestuderen zijn.
