Hoewel ze geen eierstokken hebben, lijkt een vorm van het polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS) ook bij mannen voor te komen. Weinig artsen zijn daarvan op de hoogte.
Bij mensen met eierstokken werd PCOS altijd gelinkt aan opvallend hoge testosteronspiegels. Dat uit zich in onregelmatige menstruaties, abnormale ovulatie en vaak onvruchtbaarheid, maar ook in andere symptomen zoals acne of overmatige lichaamsbeharing. Wereldwijd krijgen tussen de 10 en 15 procent van alle vrouwen ermee te maken.
Maar veel mannen die familie zijn van mensen met PCOS lijken dezelfde achterliggende stofwisselingsproblemen te hebben, die leiden tot insulineresistentie wat dan weer de communicatie tussen hormonen en cellen in het lichaam verstoort. Het is dus genetisch bepaald, al zullen mannen daarbij vaker last hebben van bijvoorbeeld overgewicht. Toch is er “vrijwel geen bewustzijn binnen de medische gemeenschap”, met name in de algemene interne geneeskunde, stelt professor moleculaire geneeskunde Andrea Dunaif.
Lang werd overigens gedacht dat vrouwen met PCOS cysten kregen op hun eierstokken. Wat de artsen niet beseften, was dat ze naar follikels keken (en niet naar cysten) die onderontwikkelde eicellen bevatten. Op echografieën lijken ze op een parelsnoer. In tegenstelling tot cysten groeien ze niet en scheuren ze niet. Maar de naam bleef hangen, en daarmee ook het misverstand over de aandoening.
“Het gaat om de meest voorkomende hormonale aandoening bij vrouwen” in de vruchtbare leeftijd, zegt hoogleraar Ricardo Azziz van de Universiteit van Alabama in Birmingham, die een groot deel van zijn carrière heeft gewijd aan het bestuderen van het syndroom. Volgens studies krijgt slechts de helft van wie erdoor wordt getroffen de juiste diagnose. Vandaag weten we dat PCOS zowel meerdere oorzaken als meerdere verschijningsvormen kan hebben.
Azziz en Dunaif denken dat een beter passende naam zou helpen om onderzoek naar het syndroom en de ontwikkeling van specifieke medicatie te stimuleren. Dat zou goed nieuws zijn voor de grote groep mensen – vrouwen én mannen – die ermee kampen.
