Marlies Gillis wint de Eos Pipet 2023

Marlies Gillis wint de Eos Pipet 2023

Delen:

Als je naar taal luistert, hoor je niet alleen geluid, maar ook betekenis. Om een gesprek te kunnen voeren, moet je taal heel snel en efficiënt verwerken. Daarom maken we voortdurend onbewust voorspellingen over wat iemand zal zeggen. Wanneer iemand iets onverwachts zegt, reageren onze hersenen verbaasd - iets wat in het jargon een N400-respons heet.

Precies die N400-respons heeft Marlies Gillis (28) kunnen waarnemen via EEG-metingen van de hersenactiviteit tijdens het luisteren naar natuurlijke taal. Gillis vond dat het N400-golfje inderdaad aangeeft dat je taal begrijpt. Als je taal niet begrijpt, dan kun je geen voorspellingen doen, word je niet verrast en blijft de N400-piek achterwege.

Voorlopig is de respons moeilijker te detecteren bij zestigplussers en op individueel niveau. Als dat lukt, liggen concrete toepassingen in het verschiet. Er wordt vaak gezegd comapatiënten niet reageren op wat je zegt, maar ze je misschien wel begrijpen. Dat zou met dit soort tests nagegaan kunnen worden. Gillis’ onderzoek zou op termijn ook kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van beter afgestelde gehoorapparaten.

‘Deze prijs vormt voor mij een extra motor om mijn onderzoek verder op punt te zetten. Ik hoop in de toekomst een verschil te kunnen maken voor kinderen met dyslexie’, zegt Gillis.

Met de award bekronen wetenschapsblad Eos en de Jonge Academie de meest beloftevolle jonge onderzoeker van het moment. Een vakjury onder leiding van voorzitter Valerie Trouet benoemde Gillis als winnaar. De publieksprijs gaat naar plastisch chirurg in opleiding Ignace De Decker (Universiteit Gent)

Gillis ontvangt een werk van beeldend kunstenaar Lodewijk Heylen, lid van de Jonge Academie.

Vakjury

De vakjury maakte een beslissing onder leiding van Valerie Trouet, dendrochronoloog met wereldfaam. Ze bestudeert al meer dan twintig jaar de klimaatverandering aan de hand van jaarringen van bomen.

Dit waren de andere juryleden:
Klimaatwetenschapper Tom Van Der Stocken,
Kunstwetenschapper Nele Wynants
Criminoloog Christophe Vandeviver, leden van de Jonge AcademieMarleen Finoulst, arts en hoofdredacteur Gezondheid en Wetenschap
Freelance wetenschapsredacteur Senne Starckx,
Ilse Boeren, redacteur natuurwetenschappen, milieu en energie bij Eos Wetenschap

Dit waren de laureaten:

Raf Van Rooy (KU Leuven) bestudeert teksten geschreven in het ‘Nieuw-Oudgrieks’, een vorm van Oudgrieks die in de renaissance populair werd onder intellectuelen in Europa.

Ruth Styfhals (KU Leuven) bestudeert de hersenen van octopussen. Die dieren hebben een heel grote cognitie, maar ze beschikken over heel andere hersenen dan de onze. Styfhals wil zo de essentie van het brein ontdekken.

Karen Peynshaert (Universiteit Gent) gebruikt een slimme combinatie van laserlicht en kleurstof om een membraan in het oog te doorboren dat nu vrijwel geen enkel geneesmiddel doorlaat naar het netvlies. Die techniek kan een grote impact hebben op de oogheelkunde.

Marlies Gillis (KU Leuven) vond een manier om te achterhalen of mensen taal begrijpen. Dat onderzoek biedt uitzicht op beter afgestelde gehoorapparaten en inzicht in comapatiënten.

Ignace De Decker (Universiteit Gent) doet onderzoek naar uiteenlopende manieren om de littekenkwaliteit en zo de levenskwaliteit van brandwondenpatiënten te verbeteren.

Delen:

Een psychosociale assistentiehond kan soelaas bieden. Door signalen van stress, paniek of overprikkeling te herkennen, helpt de hond zijn baasje te keren naar de maatschappij.

De docuserie Mag Ik Zijn? volgt jongeren met mentale problemen in de psychiatrische vleugel van het UZ Brussel. In een maatschappij die vaak onbegrip toont, proberen ze hun innerlijke onrust een plaats te geven.

Verstoringen van het slaapritme, de stofwisseling en de hormoonhuishouding zijn mogelijk geen bijkomstige symptomen van de ziekte van Alzheimer. Onderzoekers ontdekken dat de hypothalamus, het hersengebied dat deze functies aanstuurt, al vroeg in het ziekteproces veranderingen vertoont.

In elke klasgroep van twintig leerlingen heeft gemiddeld één jongere een overleden moeder of vader. Het verlies van een ouder kan tijdens de adolescentie, een periode van identiteitsontwikkeling en groeiende zelfstandigheid, een grote impact hebben op het welzijn, de relaties en de identiteitsvorming van jongeren.

Een tot nu toe onbekend dopaminecircuit tussen de darmen en het brein blijkt smaakvoorkeuren mee te vormen. Speelt dit mechanisme ook een rol bij obesitas?

Wat als jij je lief niet uit vrije wil gekozen hebt? Of je ontbijt, je job, zelfs je mening? We voelen ons vrije beslissers, maar wat als die keuzes al grotendeels vastliggen door wie we zijn en wat we hebben meegemaakt? Filosoof Farah Focquaert (UGent) zet ons aan het denken over vrije wil en over hoe vrij onze keuzes echt zijn.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Een gezonde relatie met technologie ontstaat niet van de ene op de andere dag

We worden allemaal ouder. Maar wat als je ouder wordt in gevangenschap? Om dat te onderzoeken gaf ik zeven mannen in de gevangenis een wegwerpcamera. Wat ze op de gevoelige plaat legden, bleek allesbehalve een zwart-witverhaal.

Bijna iedereen doet het wel eens: praten met een chatbot over hoe je je voelt. Als je eenzaam bent, als je stress hebt, als je piekert over de toekomst. En dat helpt, vinden vele gebruikers. Maar schuilt er ook geen risico in als je in een chatbot een soort psycholoog ziet? Liesbeth Gijsel (Eos Wetenschap) vraagt het aan Tom Van Daele (Thomas More Hogeschool).

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven