Al decennialang gaan wetenschappers ervan uit dat de aarde uiteindelijk ten onder zal gaan wanneer de zon aan het einde van haar leven opzwelt tot rode reus. Maar nieuw onderzoek zegt dat ons lot minder vastligt dan gedacht.
Over ongeveer vijf miljard jaar raakt de waterstof in de kern van de zon uitgeput. De zon zal eerst enorm opzwellen en daarbij veel roder lijken dan vandaag. Astronomen noemen zo'n fase een rode reus. Daarna volgt een nog extremere fase, waarin de zon nog verder opzwelt en gas verliest. Dan wordt ze een asymptotische reuzenster. Tijdens die laatste levensfase groeit de zon uit tot een reusachtige gasbol die een bedreiging vormt voor de binnenste planeten, waaronder mogelijk ook de aarde.
Nu suggereren astronomen van de KU Leuven en het Franse CEA Paris-Saclay dat de aarde dit misschien toch kan overleven.
Zwaartekracht
Dat Mercurius en Venus deze evolutie niet zullen overleven, staat vrijwel vast. Voor de aarde is het verhaal minder eenvoudig. Volgens de nieuwe studie hangt haar lot af van een subtiel evenwicht tussen twee tegengestelde processen.
Aan de ene kant zorgt de zwaartekracht van de uitdijende zon ervoor dat de aarde langzaam dichter naar de ster toe wordt getrokken. Aan de andere kant verliest de zon tijdens haar oude dag grote hoeveelheden gas. Daardoor wordt ze lichter en neemt haar zwaartekracht af, waardoor de baan van de aarde juist verder van de zon af komt te liggen.
Met nieuwe computermodellen onderzochten de wetenschappers welke van beide effecten uiteindelijk het sterkst is. Hun berekeningen tonen aan dat de aantrekkingskracht die de aarde naar de uitdijende zon trekt waarschijnlijk minder groot is dan eerder werd gedacht. Daardoor lijkt het mogelijk dat onze planeet voldoende afstand houdt en niet door de zon wordt opgeslokt.
Niet bewoonbaar
Zelfs als de aarde fysiek blijft bestaan, betekent dat niet dat er nog leven mogelijk is. De zon wordt namelijk al lang vóór haar rode-reusfase geleidelijk helderder. Daardoor ontvangt onze planeet steeds meer straling.
Volgens de onderzoekers zullen de temperaturen uiteindelijk zo hoog oplopen dat oceanen verdampen en complexe levensvormen verdwijnen. Tegen de tijd dat de zon haar laatste fase bereikt, zal de aarde dus al miljarden jaren onleefbaar zijn.
Toch zijn de onderzoekers voorzichtig. Niemand weet precies hoeveel massa de zon in haar laatste levensfasen zal verliezen, en net dat bepaalt mee het lot van de aarde. Kleine verschillen in de berekeningen kunnen het verschil maken tussen ontsnappen en opgeslokt worden.
Om daar meer duidelijkheid over te krijgen, willen astronomen vergelijkbare sterren bestuderen.
