DNA

De schedel van een vrouwelijke Homo sapiens blijkt meer dan 45.000 jaar oud. Een recente DNA-analyse van deze en andere resten biedt inzicht in de stamboom van de eerste moderne Europeanen.

Deze microscopisch kleine bloem, dunner dan een mensenhaar, is opgebouwd uit gevouwen DNA-molecules.

Bovenmaatse neuzen, borstelsnorren… Zagen onze voorvaderen er echt uit zoals in de Asterix-strips? Je kunt het binnenkort zelf zien in het Gallo-Romeins Museum Tongeren, dat uitpakt met een spectaculaire en spraakmakende primeur op het vlak van de gezichtsreconstructie. 

Uit DNA kan je afleiden hoe iemand er ongeveer uitziet. Dat biedt mogelijkheden om misdadigers te vinden die sporen hebben achtergelaten op de plaats delict.

Vroege moderne mensen en neanderthalers wisselden al meer dan 100 000 jaar geleden genen uit. Die kruising leidde ertoe dat het Y-chromosoom van neanderthalers vervangen werd door dat van vroege moderne mensen. 

Wie vaak sterk bewerkte voedingsmiddelen eet, heeft een oudere ‘biologische leeftijd’. Dat valt af te lezen aan de telomeren, de beschermende uiteinden van het DNA.  

COVID-19 wordt vooral ouderen met onderliggende gezondheidsproblemen fataal. Maar soms worden ook jonge mensen ernstig ziek, soms met fatale afloop. Wetenschappers zoeken in hun DNA naar een verklaring.

Wetenschappers hebben mogelijk een eerste aanwijzing gevonden die genderdysforie biologisch kan verklaren. Ze stelden bepaalde genetische varianten vast bij transgenders die bij niet-transgenders niet aanwezig waren.

Met het project MamaMito, een combinatie van stamboom- en DNA-onderzoek naar de moederlijke lijn, wil wetenschapper Maarten Larmuseau inzicht geven in de geschiedenis van Vlaanderen. ‘Er wordt vaak neerbuigend gedaan over stamboomonderzoek. Maar dit is bijzonder relevant voor de wetenschap.’