Artikels

Drie nieuwe ruimtesondes komen aan bij de planeet Mars. Om welke sondes gaat het en wat gaan ze daar precies doen?

De Britse wiskundige Ada Lovelace (1815-1852) plantte het eerste zaadje van zowat alle digitale toepassingen die we vandaag zo cool vinden. Geen wonder dus dat ze de wetenschapsheldin is van wiskundige Ann Dooms (VUB). In onze podcast praat Ann over Ada, maar ook over haar eigen onderzoek en dat van andere topwiskundigen Pattie Maes, pionier op vlak van kunstmatige intelligentie, en Ingrid Daubechies, de moeder van de JPEG 2000.

Cecilia Payne (1900-1979) begreep als eerste waaruit de sterren en het heelal zijn opgebouwd. In haar voetsporen bestudeert Conny Aerts (KU Leuven) de inwendige fysica en de evolutie van sterren.

Rosalind Franklin (1920 – 1958) maakte de allereerste foto van DNA, de belangrijkste bouwsteen van het leven. Ze kreeg daarvoor aanvankelijk weinig erkenning. Mannelijke collega’s noemden haar zelfs een feministische tang en ze pikten haar bevindingen. Klinisch geneticus Hilde Van Esch (KU en UZ Leuven) praat in onze podcast over Franklin en de impact die ze had op de geneeskunde.

Hematoloog Tessa Kerre (UZ Gent) heeft twee wetenschapsheldinnen: Marie Curie, de grootste aller tijden, en Jane Davis, die aantoont dat lezen helend werkt. Ze vertelt in onze podcast over beide vrouwen, maar ook over haar eigen onderzoek naar immunotherapie, een veelbelovende, nieuwe kankerbehandeling.

Vera Rubin (1928-2016) bewees als eerste het bestaan van donkere materie. Maar ze is voor Bieke Broux (UHasselt) ook een inspiratiebron voor vrouwelijke wetenschappers die een gezin en een onderzoekscarrière willen combineren.

Onderzoek toont aan dat stadsmuizen meer aanleg hebben voor het ontwikkelen van nieuw, innovatief gedrag in vergelijking met plattelandsmuizen. Die vaardigheid is mogelijk de sleutel tot overleven in een wereld die gedomineerd wordt door de mens.

Deze week treedt de Square Kilometre Array (SKA) Observatory officieel in werking. Deze nieuwe intergouvernementele organisatie zal de komende jaren de grootste radiotelescoop ooit bouwen. Die moet op termijn een resem sterrenkundige mysteries ontrafelen, van het ontstaan van de eerste sterren, over donkere energie tot de mogelijke aanwezigheid van exoleven.

Cellen uit het oog van een overleden persoon konden succesvol getransplanteerd worden in de ogen van apen. 

De patronen tonen hoe verscheiden en uitzonderlijk gewone gierzwaluwen zich gedragen.

Voor het eerst is longkanker wereldwijd niet meer de meest gediagnosticeerde vorm van kanker. Dat is sinds vorig jaar borstkanker bij vrouwen. 

De Zuid-Afrikaanse en Braziliaanse variant van het Sars-CoV-2-virus beschikken over een mutatie die het voor ons immuunsysteem lastiger maakt om het virus te neutraliseren. Nu duiken ook gevallen van de besmettelijkere Britse variant met dezelfde mutatie op. ‘Dit is een aanwinst voor het virus.’

Twee derde van de Belgische jongeren kampte tijdens de eerste lockdown met mentale problemen, blijkt uit onderzoek van de Universiteit Antwerpen. En nog steeds gaat het niet goed. ‘Van alle kanten hoor ik dramatische verhalen’, zegt psycholoog en onderzoeker Kris Van den Broeck.

Ook vóór het zogeheten post-truthtijdperk was nepnieuws rijkelijk aanwezig, betoogt Tom Phillips in Waarheid.

De coronacrisis laat zich stevig voelen, ook op het vlak van mentale gezondheid. Wie houdt het nog vol en wie is echt depressief? En hoe help je anderen die in een diep dal zitten? 

Op Marsmaan Phobos ‘regent’ het geladen atomen en moleculen die afkomstig zijn uit de atmosfeer van zijn moederplaneet, zo blijkt uit nieuw onderzoek.

Hoe was het om te schilderen in de vijftiende en zestiende eeuw? Kunsthistoricus Indra Kneepkens ging zelf aan de slag met de olieverven en additieven die veel gebruikt werden in de tijd van Jan van Eyck. Ze ondervond aan den lijve welke effecten de keuzes van de schilders hadden op hun werk. En wat voor een meester Jan van Eyck daarin was.

Een behandeling met stamcellen herstelt de vergroeide schedel van muismodellen met de aangeboren afwijking craniosynostosis.