De roep naar meer wetenschap klinkt luider dan ooit, óók voor alzheimeronderzoek

De roep naar meer wetenschap klinkt luider dan ooit, óók voor alzheimeronderzoek

Delen:

Op een dag eind maart belandde een bejaard koppel dat verderop in mijn straat woont met covid-19 in het ziekenhuis. De vrouw van 91 overleefde de ziekte jammer genoeg niet. Haar vijf jaar jongere echtgenoot bleef verweesd achter. In meerdere betekenissen van het woord, want de dementerende man besefte amper wat er hen overkomen was. Voor de familie voltrok zich in een paar dagen tijd een dubbele tragedie.

Het einde van de coronacrisis lijkt nog niet in zicht. Medische laboratoria en farmaceutische bedrijven zoeken in overdrive naar een vaccin tegen het coronavirus SARS-CoV-2. Hopelijk verliezen ze daarbij niet andere, even verwoestende aandoeningen uit het oog. Naar schatting leven wereldwijd 40 à 50 miljoen mensen met de diagnose van alzheimer of een andere vorm van dementie. Honderd jaar nadat Duits psychiater Aloïs Alzheimer de ziekte voor het eerst beschreef, is er nog geen adequate behandeling of werkend medicijn voorhanden.

Sinds de jaren 1990 staat de amyloïdehypothese centraal. Die duidt samenklontering van de eiwitstof amyloïde als belangrijkste oorzaak van de ziekte aan. Maar het onderzoek zit in het slop. De kandidaat-geneesmiddelen om de seniele plaques te verwijderen, werken niet zoals gehoopt. De ene na de andere klinische studie wordt stopgezet.

Alzheimer is een complexe ziekte, die zich in verschillende vormen manifesteert en meerdere oorzaken of triggers heeft. Genen spelen een rol, samen met externe factoren als luchtvervuiling. Recente studies tonen hoe fijnstof via de neus en de longen het brein kan bereiken en daar schade aanrichten.

Voor alzheimer liggen er geen ‘vlakke curves’ in het verschiet

In de nieuwe Eos lees je over de menopauzehypothese. Merkelijk meer vrouwen dan mannen worden dement, en dat heeft niet alleen te maken met een verschil in levensverwachting. In de menopauze hebben vrouwen last van tijdelijk geheugenverlies, een gevolg van de terugval van het hormoon oestrogeen. In combinatie met een genetische aanleg zou de overgang tot een groter risico op alzheimer kunnen leiden. Experts pleiten voor screening en een aangepaste levensstijl, maar ook voor hormoontherapie.

Voor alzheimer liggen er geen ‘vlakke curves’ in het verschiet. Een nieuwe, frisse aanpak van de neurodegeneratieve ziekte is nodig. Hopelijk mondt de coronacrisis uiteindelijk uit in een boost van het medisch onderzoek en meer internationale samenwerking. In deze onzalige tijd klinkt de roep naar meer wetenschap en kennis luider dan ooit.

Delen:

Een psychosociale assistentiehond kan soelaas bieden. Door signalen van stress, paniek of overprikkeling te herkennen, helpt de hond zijn baasje te keren naar de maatschappij.

De docuserie Mag Ik Zijn? volgt jongeren met mentale problemen in de psychiatrische vleugel van het UZ Brussel. In een maatschappij die vaak onbegrip toont, proberen ze hun innerlijke onrust een plaats te geven.

Verstoringen van het slaapritme, de stofwisseling en de hormoonhuishouding zijn mogelijk geen bijkomstige symptomen van de ziekte van Alzheimer. Onderzoekers ontdekken dat de hypothalamus, het hersengebied dat deze functies aanstuurt, al vroeg in het ziekteproces veranderingen vertoont.

In elke klasgroep van twintig leerlingen heeft gemiddeld één jongere een overleden moeder of vader. Het verlies van een ouder kan tijdens de adolescentie, een periode van identiteitsontwikkeling en groeiende zelfstandigheid, een grote impact hebben op het welzijn, de relaties en de identiteitsvorming van jongeren.

Een tot nu toe onbekend dopaminecircuit tussen de darmen en het brein blijkt smaakvoorkeuren mee te vormen. Speelt dit mechanisme ook een rol bij obesitas?

Wat als jij je lief niet uit vrije wil gekozen hebt? Of je ontbijt, je job, zelfs je mening? We voelen ons vrije beslissers, maar wat als die keuzes al grotendeels vastliggen door wie we zijn en wat we hebben meegemaakt? Filosoof Farah Focquaert (UGent) zet ons aan het denken over vrije wil en over hoe vrij onze keuzes echt zijn.

Dit is een artikel van: Universiteit van Vlaanderen

Een gezonde relatie met technologie ontstaat niet van de ene op de andere dag

We worden allemaal ouder. Maar wat als je ouder wordt in gevangenschap? Om dat te onderzoeken gaf ik zeven mannen in de gevangenis een wegwerpcamera. Wat ze op de gevoelige plaat legden, bleek allesbehalve een zwart-witverhaal.

Bijna iedereen doet het wel eens: praten met een chatbot over hoe je je voelt. Als je eenzaam bent, als je stress hebt, als je piekert over de toekomst. En dat helpt, vinden vele gebruikers. Maar schuilt er ook geen risico in als je in een chatbot een soort psycholoog ziet? Liesbeth Gijsel (Eos Wetenschap) vraagt het aan Tom Van Daele (Thomas More Hogeschool).

En blijf op de hoogte van de laatste inzichten in wetenschap en technologie.

Nieuwsbrieven