Ruimte

Zoek mee naar sterrenstelsels in de vorm van een kwal.

Donderdag overleed de Nederlandse astronoom Kees de Jager op honderdjarige leeftijd. Eos zocht hem in 2010 op in de sterrenwacht Sonneborgh in Utrecht, waar hij ook een tijdlang directeur was. Hieronder enkele fragmenten uit het interview.

Op 27 mei overleed prof. dr. Cornelis de Jager, vier weken nadat hij zijn 100^ste verjaardag vierde. De Jager was lid van de Raad van Advies van Eos Magazine. Hij zal herinnerd worden als een groot astronoom en ruimteonderzoeker, een enthousiaste popularisator van de sterrenkunde, en een beminnelijk mens.

Het vreemde hemelverschijnsel dat burgerwetenschappers vastlegden, blijkt een zeldzame nieuwe vorm van het noorderlicht te zijn.

Nikkel- en ijzerdampen zijn zelfs gedetecteerd bij kometen die op meer dan 480 miljoen kilometer van de zon zijn waargenomen.

Het instrument rafelt het licht van de waargenomen objecten uiteen in hun samenstellende kleuren. Zo wordt informatie verkregen over hun chemische samenstelling, afstanden en snelheden.

430.000 jaar geleden ontplofte een meteoriet boven Antarctica. Onderzoek naar dit soort historische explosies kan helpen de impact van toekomstige meteorieten te beperken.

Van alle exoplaneten blijven de zeven planeten rond Trappist-1 het meest tot de verbeelding spreken. Toch werkt Michaël Gillon, de Belg die het stelsel twee jaar geleden ontdekte, al aan een nieuwe reeks ‘robottelescopen’. Met de Speculoos-telescopen zetten hij en zijn team hun jacht op exoplaneten verder.

Tijdens een korte scheervlucht langs de planeet Venus heeft de Parker Solar Probe van NASA een natuurlijk radiosignaal gedetecteerd.

Zware sterren ontstaan anders dan hun kleine broertjes en zusjes. Waar kleine sterren vaak een geordende schijf van stof en materie om zich heen hebben, is de materiaalaanvoer bij grote sterren een chaotische 'puinhoop'.

Samen met zijn evenknie op het noordelijk halfrond zal de telescoop de hemel nauwlettend afspeuren naar planetoïden die een bedreiging kunnen vormen voor onze planeet.

De grote afstand tussen planeet en ster past eigenlijk niet in de twee gangbare modellen voor de vorming van grote gasplaneten. 

Alle superzware centrale zwarte gaten in sterrenstelsels blijken periodes te hebben dat ze materie uit hun nabije omgeving verorberen. Maar verder houden de overeenkomsten wel zo’n beetje op.

Meteorietenstof is daarmee de belangrijkste component van al het buitenaardse materiaal dat op onze planeet belandt.

Ruimtewetenschappers zijn geen alwetende genieën, zoals Spock in ‘Star Trek’. Ons werk lijkt meer op dat van de detectives in ‘Men in Black’ die samen een ingewikkelde buitenaardse puzzel oplossen. 

Pas in de loop van de 16de eeuw drong het besef door dat de kosmos een derde dimensie kent: diepte. Deze Hubble-foto toont die diepte op intrigerende wijze.

De helderheid van de nachthemel kan met meer dan tien procent toenemen door de grootschalige lanceringen van satellieten.