Een slaaptracker die minutieus over je slaappatronen rapporteert: is dat handig, of onnodig obsessief? Mensen met slapeloosheid blijken juist extra gevoelig voor de stress die ‘meten is weten’ veroorzaakt.
Slaapapps zijn populair. Ze meten hoe lang het duurt voor je de slaap vat, hoe lang elke slaapfase duurt, en hoe herstellend je slaap heeft gewerkt. Dat resulteert in parameters als ‘slaapscore’ en ‘lichaamsbatterij’, die je (te) naarstig kan vergelijken van dag tot dag. Wat zegt de wetenschap?
Noorse onderzoekers stelden vast dat bijna de helft van de bevraagden uit een enquête slaaptrackers gebruikt (of in het verleden gebruikt heeft). Uit het onderzoek blijkt ook dat vrouwen en mensen onder de vijftig jaar vaker zulke slaapapplicaties gebruiken. Terwijl mannen en vrouwen wel hetzelfde reageren op de feedback over hun slaappatronen, blijken jongere mensen extra veel effect te ondervinden van wat hun wearable hen vertelt over hun nachtrust.
Daarnaast valt op: meer mensen ondervinden positieve dan negatieve effecten van hun digitale slaapcoach. Een vaak voorkomend gunstig gevoel is bijvoorbeeld het informatieve aspect, waardoor mensen meer bewustwording creëren over hun slaappatronen. Dit was het geval bij bijna de helft van de deelnemers. Bij vijftien procent van de bevraagden bleek dat de slaapapps hun nachtrust zelfs echt verbeterden.
Daartegenover stond ongeveer een vijfde van de deelnemers, die aangaven meer bezorgd te zijn over hun slaap. Een kleine twee procent van de bevraagden sliep ook effectief slechter door het gebruik van de apps.
Slaaptstress
De belangrijkste vaststelling was dat mensen die aan slapeloosheid lijden, vaker negatieve effecten koppelen aan het gebruik van hun technologische slaapbarometer. In deze groep kan het gebruik van de apps leiden tot gevoelig hogere slaapangst of -stress. Te véél meten, is dan ook soms te véél weten, wat tot obsessief slaapgedrag en -perfectionisme kan leiden: een fenomeen dat in de slaapwetenschappen ‘orthosomnia’ wordt genoemd.
Ook opleidingsgraad kwam naar voren als bepalende factor in de studie: lager opgeleiden ondervinden meer negatieve effecten van de apps.
De onderzoekers benadrukken dat je lichaam nog steeds het belangrijkste meetinstrument is. ‘Ga pas slapen als je je moe voelt’, klinkt het. ‘Je slaapkamer en bed moet je associëren met slaap, en wakker liggen omdat je nog niet moe bent, zal je slaapproblemen alleen maar verergeren.’
