Op 2 januari startte Trump een militaire aanval op het land en arresteerde hij de Venezolaanse leider Nicolás Maduro, die sindsdien is aangeklaagd voor drugshandel en wapenbezit. De Amerikaanse president heeft herhaaldelijk gewezen op de rijke olievoorraden van Venezuela als een van de motieven voor die aanval. Maar hoeveel olie heeft Venezuela precies, en hoe is die reserve ontstaan?
In 2024 claimde het land meer dan driehonderd miljard vaten aan bewezen ruwe oliereserves, het hoogste aantal van alle landen. Met ‘bewezen’ wordt bedoeld dat ingenieurs voldoende putten hebben geboord om de omvang van de olie- en gasvoorraden op het grondgebied van het land nauwkeurig te kunnen inschatten. Op de tweede plaats kwamen Saoedi-Arabië, met meer dan 260 miljard vaten, en Iran, met meer dan tweehonderd miljard vaten. Het wereldwijde totaal bedroeg 1.566 miljard vaten.
Die enorme reserves zijn geen toeval. De geologie speelt Venezuela in de kaart, zegt Luis Zerpa, petroleumingenieur aan de Amerikaanse Colorado School of Mines. ‘Vanuit geologisch oogpunt heeft het land gewoon de perfecte locatie’, zegt hij. Net als alle andere fossiele brandstoffen, kwam de olie van het land tot stand tijdens een reeks van lange geologische gebeurtenissen.
Laaggelegen bekken
Dat verhaal begint wanneer stukken land in een regio omhoog worden gedrukt, waardoor er in de buurt een laaggelegen bekken ontstaat. Rotsen eroderen vanaf het hoger gelegen land naar het bekken, waar ook de organische resten van planten en dieren zich ophopen. In de loop van miljoenen jaren ontstaat er boven het bekken zoveel materiaal dat de temperatuur en druk zodanig stijgen. Daardoor veranderen sedimenten in gesteente en het organische materiaal in olie en gas.
‘Die enorme oliereserves zijn geen toeval. Vanuit geologisch oogpunt heeft het land de perfecte locatie’
De balans tussen olie en gas hangt af van twee factoren. De eerste is hoeveel gesteente zich boven het materiaal ophoopt. Het zogenaamde olievenster bevindt zich op een diepte tussen 1.200 en 3.600 meter, daaronder is de kans groter dat organisch materiaal in gas verandert. De tweede factor is de oorsprong van het organisch materiaal zelf: mariene planten worden eerder olie, terwijl landplanten eerder gas worden.
Naarmate olie en gas zich vormen – en tektonische platen verschuiven – begint het gesteente rondom de afzettingen te breken. Daardoor komen de koolwaterstoffen vrij uit het moedergesteente waaruit ze zijn gevormd en kunnen ze omhoog migreren naar poreuzer gesteente, dat ze vervolgens op hun plaats houdt.
Schuiven
Venezuela ligt tussen de Caribische en Zuid-Amerikaanse plaat. De Nazca-plaat, die onder de oostelijke Stille Oceaan ligt, bepaalt ook het tektonische landschap van het gebied. Door het schuiven van al die platen zijn de noordelijke Andes en andere hooglanden in de regio omhoog ontstaan. Tegelijkertijd ontstonden er drie sedimentaire bekkens met olie en gas: het bekken van Oost-Venezuela, het Maracaibo-bekken in het noordwesten en het bekken van Barinas-Apure in het westen.
Het winnen van die olie is een andere zaak. De productie van fossiele brandstoffen in Venezuela bereikte rond 1970 een hoogtepunt van ongeveer 3,7 miljoen vaten per dag. Vanaf eind jaren 1970 daalde die sterk. Halverwege de jaren 1990 en begin jaren 2010 herstelde de productie zich lichtjes. Vorig jaar produceerde het land slechts ongeveer 1,1 miljoen vaten per dag. Analisten verwachten dat een politieke transitie na de arrestatie van Maduro de productie de komende twee jaar nauwelijks zal doen stijgen. De verouderde infrastructuur heeft de productie ernstig beperkt en om dat te verhelpen zijn miljarden dollars aan investeringen en meerdere jaren nodig, zo meldt nieuwsagentschap Reuters.
