Lenzenpark legt klonterige sterrenwind vast

De kleurrijke nevel in het midden van deze bijzondere fotocompositie is zo’n tienduizend jaar geleden ontstaan, toen een stervende ster zijn buitenste gaslagen de ruimte in blies.

Het ineengeschrompelde restant van die ster, een zogeheten witte dwerg, is zichtbaar als een klein, wit stipje in het centrum van de nevel. Ook onze eigen zon zal over een paar miljard jaar op deze manier aan zijn eind komen.

De Helixnevel, zoals de uitdijende gaswolk heet, staat relatief dichtbij, op ongeveer 650 lichtjaar afstand. Hij werd begin negentiende eeuw ontdekt, en is al met een eenvoudige amateurtelescoop zichtbaar. Toch bleek de beroemde nevel onlangs nog verrassingen in petto te hebben.

Op grote afstand van de gekleurde ring zijn ruim twintig boeggolven ontdekt in het ijle gas rondom de Helixnevel. Om die lichtzwakke bogen beter zichtbaar te maken, zijn ze hier in negatief weergegeven.

Klonterige sterrenwind

Kennelijk heeft de centrale ster in een eerder stadium kleine, compacte gaswolken uitgestoten, met snelheden van zo’n veertig kilometer per seconde. Net als een schip dat door een rivier vaart, veroorzaakt die klonterige sterrenwind boeggolven in het omringende waterstofgas.

De boeggolven zijn ontdekt met het nog in aanbouw zijnde MOTHRA-observatorium in Chili. MOTHRA (Modular Optical Telephoto Hyperspectral Robotic Array) moet uiteindelijk bestaan uit 1.140 professionele Canon-telelenzen, uitgerust met speciale filters.

MOTHRA krijgt dezelfde gevoeligheid als een enkelvoudige telescoop met een spiegelmiddellijn van 4,8 meter, maar heeft een veel groter beeldveld. Het unieke lenzenpark is daardoor bij uitstek geschikt voor het vastleggen van extreem lichtzwakke, uitgestrekte structuren in het heelal