Terugblik 2023 - Hoe de tong danst wanneer we praten
We gebruiken onze tong dagelijks, en toch begrijpen wetenschappers nog niet helemaal hoe ze klanken helpt produceren. Twee studies uit 2023 zorgden voor nieuwe inzichten.
We gebruiken onze tong dagelijks, en toch begrijpen wetenschappers nog niet helemaal hoe ze klanken helpt produceren. Twee studies uit 2023 zorgden voor nieuwe inzichten.
Een hittegolf in september, wie had dat tien jaar geleden durven voorspellen? Onze planeet en de hele biodiversiteit staan onder een stijgende druk door de opwarming. Tot nu toe gebruiken we planten voornamelijk als bronnen van voedsel en medicijnen, maar ze kunnen ook deuren openen naar andere mogelijkheden zoals voor duurzame papier- en biobrandstofproductie. Dit is een interessante strategie om de opwarming van de aarde te vertragen.
Blindengeleidehonden ken je wel. Maar je hebt ook hoorhonden voor dove mensen. En epilepsiehonden. En autismehonden. Wie zo'n assistentiehond nodig heeft, moet daar meestal lang op wachten. Want niet elke hond is geschikt en van elke 10 puppy's die worden opgeleid tot assistentiehond, worden er maar 4 goedgekeurd. Veel tijd en geld gaat zo verloren. UGent-dierenarts en geneticus Bart Broeckx zoekt hiervoor een oplossing in het DNA van mogelijke hondenouders. Zo kan hij nog vóór hondjes geboren worden voorspellen of het geschikte assistentiehonden kunnen worden!
Industrieel wetenschapper Warre Clarys wint de Eos-prijs voor zijn masterproef over huidtumoren. Clarys werkte een nieuwe manier uit om die te detecteren. Clarys ontvangt een geldbedrag van 1.500 euro.
Wetenschappers ontdekten dat hartcellen in het embryo van een zebravis plots en ineens beginnen te kloppen, zo’n twintig uur na de bevruchting.
Over de mechanismen achter de zenuw- en spieraandoening ALS is nog maar weinig bekend. In nieuw onderzoek zijn wetenschappers erin geslaagd de schade die de ziekte aanricht in menselijke cellen en proefdieren te beperken.
Dagenlang sleeën, een metershoge sneeuwman maken en zelfs een bevroren Noordzee. Waar zijn die echte winters gebleven? En maken we binnenkort de eerste winter mee zonder sneeuw of ijs? Weerman Bram Verbruggen antwoordt in onze podcast.
Het is Amerikaanse wetenschappers gelukt om het nummer Another brick in the wall van Pink Floyd te reconstrueren, puur op basis van de hersenactiviteit van mensen die het nummer hadden beluisterd.
Witte of natuurlijke waterstof uit de bodem kan een onuitputtelijke bron van energie worden.
Over wetenschappers leven nog steeds stereotiepe denkbeelden, ook bij jongeren. Als we wetenschap definiëren als een collectie vaststaande feiten, dan zetten we de deur open voor fake news. Wat kan je als leerkracht doen?
Chatbots gaan blijkbaar op vakantie in december. Hun onvoorspelbaar gedrag vraagt om ze te bestuderen volgens de kunst van de gedragsbiologie: volg hen, en bestuur hun gedrag.
Waar blijven de robots die uiteenlopende taken uitvoeren en op een mens lijken? Ze zijn hier al, of dat werd in het afgelopen jaar toch opvallend vaak geclaimd.
Kop of munt? De kans is iets groter dat een munt landt met dezelfde kant naar boven als waarmee hij is gelanceerd.
Het complexe Y-chromosoom van de man liet zich in 2023 voor het eerst volledig kennen.
Hersencellen communiceren niet alleen met elkaar door signalen af te vuren via synapsen. Ze doen dat ook via kleine eiwitten: zogeheten neuropeptiden. Wij hebben nu voor het eerst het communicatienetwerk van die stofjes gedetailleerd in kaart gebracht in het brein van een minuscuul dier, de rondworm C. elegans. Zo kunnen we beter begrijpen hoe die chemische boodschappers in het brein werken.
Het tweede seizoen van de Amerikaanse fictieserie ‘Minx’ staat eindelijk op Streamz. De serie die het verhaal vertelt van een fictief vrouwenmagazine in de jaren 70 brengt een verfrissende kijk op feministische journalistiek. Tegelijk toont ze ook hoe media voor en door vrouwen blijven worstelen met de patriarchale en kapitalistische structuren waarin die worden gemaakt.
Een van de evolutionaire ontwikkelingen van zeehonden die leven in een arctische habitat beter beschermen tegen de kou, heeft niets te maken met huid of haar. Wel met hun neus, blijkt uit nieuw onderzoek.
Genetisch genealoog Maarten Larmuseau en zijn collega’s (KU Leuven) doen onderzoek naar de genetische variatie van de Truiense bevolking over de eeuwen heen. Wat leren we daaruit over onszelf en onze verre voorouders?