Honden leren nieuwe woorden via gesprekken tussen mensen

Kinderen verwerven op verschillende manieren taal. Een van de routes is het horen van conversaties tussen andere mensen die niet naar hen gericht zijn, maar waaruit ze wel woorden oppikken. Die vorm van taalverwerving ontwikkelt zich ongeveer vanaf de leeftijd van 18 maanden en steunt op een reeks andere vaardigheden, zoals het perspectief van een ander kunnen begrijpen en blikken volgen in gesprekken.

Getalenteerde honden

Honden zijn evolutionair diep verbonden met de mens, en hun aangeboren nieuwsgierigheid maakt dat ze elementen van menselijke taal kunnen aanleren. Directe conversaties tussen een hondeneigenaar en een hond vormen de meest evidente manier van taalverwerving. Eerder onderzoek had daarnaast al laten zien dat honden bepaalde commando's zoals 'zit' of 'lig' kunnen herkennen in gesprekken tussen twee mensen onderling die niet naar de hond zelf gericht zijn.

Om te testen of honden naast woorden uit die indirecte gesprekken ook nieuwe woorden kunnen leren, bedacht onderzoeker Shany Dror een experiment. Dror, gespecialiseerd in cognitief onderzoek bij dieren aan de Diergeneeskundige Universiteit van Wenen, testte in een eerste fase het lerend vermogen van honden door objecten, in dit geval hondenspeeltjes, te labelen in een conversatie direct gericht aan de hond. Vervolgens werd de hond gevraagd het specifieke speeltje te selecteren.

Bij de honden die het best scoorden, onderzocht Dror het specifieke vermogen van indirecte taalverwerving. In een experimentele setting werd de baas van de hond tegenover een ander familielid geplaatst. De twee mensen hielden een korte, eenvoudige conversatie over een hondenspeeltje, waarbij het object uitgewisseld en nadrukkelijk bekeken werd. Daarbij keken ze de hond niet aan en spraken ze hem niet toe. Daarna moest de hond opnieuw het juiste speeltje kiezen.

Een deel van de honden bleek inderdaad in staat nieuwe woorden te verbinden aan objecten door ze te horen in gesprekken die niet aan hen gericht zijn. Deze vaardigheid lijkt een individueel talent, onafhankelijk van het hondenras in kwestie, en komt overeen met het leervermogen van een kind van anderhalf jaar. Of honden echter op dezelfde manier als kinderen woorden aanleren is een vraag voor verder onderzoek.