Artikels

Een object van buiten ons zonnestelsel komt met hoge snelheid dichterbij.

Mensen met schizofrenie gebruiken opvallend vaker eerste persoonsvoornaamwoorden, blijkt uit een nieuwe grootschalige studie. Dat overmatige gebruik kan wijzen op een verstoord zelfbeeld – kenmerkend voor schizofrenie – en kan dus een mogelijke indicator zijn voor de psychische aandoening.

Cataract, bindvliesontsteking en andere oogaandoeningen komen vaker voor in een warmer klimaat. Hoe zit dat?

Hoe klonk middeleeuwse muziek? Het is een vraag die musici en musicologen sinds de jaren 1960 onderzoeken. Nu maakt technologie het mogelijk om te weten hoe die muziek klonk op de plekken waarvoor ze werd gecreëerd. Het resultaat hoor je dit jaar op het Antwerpse festival Laus Polyphoniae.

Als het warm is, kan je last krijgen van allerlei gezondheidsklachten. Een aantal geneesmiddelen maakt je daar nog vatbaarder voor. Om welke medicijnen gaat het?

Ecologisch beheer, met weinig impact op gezondheid en biodiversiteit. Dat was het doel van een nieuwe studie naar de bestrijding van de eikenprocessierups. Het resultaat? Concrete adviezen voor steden en gemeenten. ‘We moeten de beestjes gaan zien als een onderdeel van ons ecosysteem.’

Nachtelijke jeuk, een kapotte huid, verkeerde diagnoses en mentale uitputting: internist-infectioloog Jelle Visser (ITG, UZA) noemt schurft een ‘verschrikkelijke ziekte’. Het Outbreak Research Team van het Instituut voor Tropische Geneeskunde volgt de situatie op de voet, want schurft is in opmars.

Vissen lijden zeker tien minuten lang wanneer ze boven water gehaald worden en sterven door verstikking. Toch vinden alternatieve methodes om vissen te doden maar weinig ingang.

Wanneer graafmachines aan hun nachtrust beginnen, daalt Frederik Mollen af in diepe bouwputten. Gewapend met een schop en een zeef speurt hij naar fossielen, en reist zo miljoenen jaren terug in de tijd. Wat voor hem ooit begon als kinderspel, groeide uit tot paleontologie van wereldklasse. Al blijft het gewoon een hobby.

Onze persoonlijkheid is in de afgelopen zeventig jaar behoorlijk veranderd, betoogt klinisch psycholoog Jan Derksen. We zijn extraverter en narcistischer geworden. En dat is slecht nieuws voor onszelf, maar ook voor de wereld om ons heen.

Taalkundige Melissa Schuring (VUB, KU Leuven) liet niets aan het toeval over. Als zelfverklaarde licht-neurotische controlefreak maakte ze ellenlange lijstjes om haar experimenten tot in de puntjes voor te bereiden. Maar kan je wel ooit helemaal voorbereid zijn voor een onderzoek met als proefpersonen … kinderen?

In 1986 stelde de Belgische wiskundige Jean Bourgain een schijnbaar eenvoudige vraag die onderzoekers decennialang zou bezighouden.

Steeds meer mensen in België krijgen schurft. De schurftmijt kruipt letterlijk onder je huid om er gangetjes te graven en bezorgt je ontzettende jeuk. Ervan afraken is moeilijk. Els Verweire, gezondheidsredacteur bij Eos Wetenschap, geeft in deze podcastaflevering tekst en uitleg aan collega Liesbeth Gijsel.

Als het warm weer is, neem je waarschijnlijk graag een koude douche om af te koelen. Een slecht idee, want zo geef je je lichaam net het signaal om warmte vast te houden. Wat moet je dan wel doen?

Van een afstand lijken de mossen die groeien op onze muren, dakpannen en stoeptegels vooral op hoopjes vuil die je te lijf moet gaan met een hogedrukreiniger of bleekmiddelen. Maar zoals zo vaak verandert je blik als je de tijd neemt om dichterbij te gaan. 

AI kan een aantal rationele taken van de mens overnemen, maar heeft (nog) niet het vermogen om daar ethisch toezicht op te houden. Voor die morele besluitvorming zijn niet de rede of primaire emoties, maar menselijke gevoelens zoals wijsheid en rechtvaardigheid van groot belang.

Grote academische vrijheid en intellectuele onafhankelijkheid zijn kostbare idealen. Maar in landen waar ondemocratische partijen aan de macht deelnemen, gaan die achteruit. Dat blijft niet zonder gevolgen.

Grote historische gebeurtenissen hebben hun stempel gedrukt op de evolutie van het Nederlands. Maar dat geldt evengoed voor Suske en Wiske en het Nederlandse koor Kinderen voor Kinderen. Taalkundige Miet Ooms beschreef het in Van vogala tot noncha.