Psyche & Brein

Rouwen is voor iedereen anders. Het raakt verschillende gebieden in onze hersenen die we linken aan emotieregulatie, de controle over ons denken, doen en beloning. Bestaat er dan wel een ‘juiste’ manier om te rouwen, vraagt columnist en neurowetenschapper Annabel Nijhof zich af.

Ongezonde gewoonten staan zelden alleen. Slechter slapen? Dat betekent vaak méér stress. En langdurige stress? Die brengt al snel extra darmklachten met zich mee. Zit je veel en beweeg je weinig? Grote kans op extra vetmassa, vooral rond de buik. Hoewel mensen deze patronen herkennen, worden leefstijlfactoren meestal afzonderlijk bekeken. Toch kan hun onderlinge samenhang veel verklaren.

Je hond kruipt weg bij geluiden, blaft onophoudelijk of raakt over zijn toeren op wandeling. Voor veel honden en hun baasjes is angst een hardnekkig probleem. Training, medicatie en omgevingsaanpassingen helpen vaak, maar niet altijd. Onderzoekers aan de Universiteit Gent bestuderen een opvallend alternatief: het stimuleren van de hersenen met magnetische pulsen.

Pijnlijk, levensbedreigend, bruut: veel moeders omschrijven de geboorte van hun kind als een traumatische ervaring. Maar ook vaders kunnen lijden onder de gebeurtenissen.

Je wandelt over een klif, staat op het uitkijkplatform van een toren, leunt over de reling van een balkon op de tiende verdieping. Plots flitst de gedachte door je hoofd: Wat als ik naar beneden spring?

Long covid vergroot een stukje in de hersenen dat beschermende vloeistof aanmaakt, waardoor op die plek de bloedstroom vermindert. Veranderingen in die grootte hangen samen met alzheimer-gerelateerde symptomen.

Wie informatie opzoekt via ChatGPT, leert daar minder van dan wanneer hij of zij een traditionele zoekmachine gebruikt. Onderzoek suggereert dat zelfstandig zoeken met een traditionele zoekmachine zorgt voor een diepere verwerking en een beter begrip van de informatie.

Chatbots en AI-toepassingen vinden steeds vaker hun weg naar de mentale gezondheidszorg, vooral bij jongeren die ermee opgroeien. Maar hoe ver reikt die digitale belofte, en waar botst artificiële intelligentie op de onmisbare menselijke grens van therapie?

Een bepaald soort immuuncellen kan verklaren waarom vrouwen meer last hebben van chronische pijn dan mannen.

Wereldwijd leven momenteel meer dan 57 miljoen mensen met dementie, en elke drie seconden krijgt nog iemand de diagnose¹. Onbehandeld gehoorverlies draagt naar schatting bij aan 4,6 miljoen gevallen van dementie^2,3. Wacht bij gehoorverlies dus niet te lang met het dragen van een gehoorapparaat.

Twee dagen na de geboorte kunnen baby’s al ritmische patronen voorspellen. Hersenonderzoek wijst uit dat ze een schrikreactie vertonen bij onverwachte tonen in een muziekstuk.

Kinderen met ADHD en kinderen die ADHD-medicatie gebruiken, zijn op volwassen leeftijd kleiner dan gemiddeld. Ook lopen ze meer risico op overgewicht. Dat blijkt uit een grootschalige Zuid-Koreaanse studie. Maar de verschillen zijn klein. “Als de voordelen opwegen tegen de beperkte risico’s is medicatie een goed idee”, benadrukt kinder- en jeugdpsychiater Karen Vertessen. 

Voor veel mensen is het inmiddels dagelijkse kost: video’s versneld bekijken of podcasts op dubbele snelheid afspelen. Maar wat doet deze gewoonte eigenlijk met ons brein, onze aandacht en ons begrip van de inhoud?

Psychiaters willen de manier waarop we ‘stoornissen’ definiëren, veranderen. Er komt bijvoorbeeld meer aandacht voor biologische signalen.

Je praat met iemand over een product en kort daarna verschijnt er een advertentie over precies dat onderwerp op je smartphone. Hoewel je niet echt afgeluisterd wordt, kunnen bedrijven op basis van data heel persoonlijke advertenties aanbieden. Wat doet dat met ons?

Psychedelica wekken vaak het gevoel van zelfverlies op en geven je de illusie dat je één wordt met de wereld. Volgens nieuw onderzoek hangt die ervaring samen met een chaotischere vorm van hersenactiviteit.

Ze laten een munt achter je oor verschijnen of raden welke kaart je in gedachten hebt… Wat is hun geheim? Goochelaars weten precies hoe ze de kleine zwakke plekken in ons brein kunnen uitbuiten. Cyril Thomas, zowel illusionist als psychologisch onderzoeker, gebruikt zijn dubbele expertise om ons een blik achter de schermen van deze fascinerende wereld te geven.

Na een slapeloze nacht schakelen onze hersenen zich korte momenten uit. Die ‘micro-onderbrekingen’ hangen samen met een mechanisme van hersenreiniging dat normaal actief is tijdens de diepe slaap.